در ادامه نوشتار پیشین، این بخش دوم به تبیین پیشینه پژوهش‌های صورت‌گرفته در زمینه حکمرانی قرآن و معرفی دقیق روش تفسیری آیت‌الله خامنه‌ای اختصاص دارد. ایشان با نگاهی اجتهادی و متد فقاهتی، قرآن کریم، به‌ویژه سوره جمعه را نه صرفاً متنی عبادی، بلکه منبعی غنی برای استنباط اصول و راهکارهای حکومتی در نظر می‌گیرند. این رویکرد تحلیلی-توصیفی، زمینه‌ساز استخراج نوآورانه راهکارهای حکمرانی قرآنی از تفاسیر اجتماعی-حکومتی رهبر شهید انقلاب است و به ما در درک عمیق‌تر قابلیت‌های قرآن در مدیریت جامعه یاری می‌رساند.

‏پژوهش‌های متعدد که مسئله حکمرانی قرآن را در ابعاد گوناگون مورد بررسی قرار داده‌اند، از جمله:
‏• «چارچوب پاسخگویی قرآنی: مدلی برای حکمرانی اسلامی»، نوشته مهدی امیری، مجله رهیافت‌های نوین حکمرانی اسلامی (۱۴۰۲) که تبیین ابعاد مدیریت اسلامی را مورد بررسی قرار داده است.
‏• مقاله «تقویت حکومت اسلامی بر اساس مؤلفه‌های قرآنی در اندیشه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای»، نوشته محمد محمدعلی، مجله حکومت اسلامی (۱۳۹۸) که دیدگاه ایشان در مؤلفه‌های قرآنی فرهنگ و مدیریت جهادی که در تقویت حکومت اسلامی نقش بسزایی دارند، بررسی کرده است.
‏• «بررسی اصول حکمرانی مطلوب در قرآن و حقوق عمومی»، پدیدآورنده: نسرین کردنژاد، دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه قم (۱۳۹۵).
‏• «ارائه الگوی نظام حکمرانی مطلوب بر اساس آموزه‌های قرآنی»، نوشته محمد فاتحی، محل انتشار: هفتمین همایش ملی پژوهش‌های نوین در حوزه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی ایران (۱۴۰۰).
‏• مقاله «الگویابی حکمرانی متعالی برای ارتقای اقتدار ملی در حکومت‌های اسلامی»، بهادر زارعی، مجله حکومت اسلامی (۱۴۰۰).
‏• مقاله «استخراج مبانی حکمرانی قرآنی با محوریت رویکرد جدید تفسیر سوره جمعه در اندیشه حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای» (سهرابی، ۱۴۰۲).
نوآوری این پژوهش در استخراج راهکارهای حکمرانی قرآنی از تفسیر اجتماعی-حکومتی رهبر انقلاب در این سوره است. یافته‌ها نشان‌دهنده تأکید بر راهکارهایی همچون:
۱. صالح بودن مجریان قوانین الهی (احکام قرآن)
۲. فراهم نمودن زمینه تربیت، تعالی و رشد مردم
۳. تلاش جهادگرانه امت
۴. نهادینه شدن فرهنگ انس با قرآن همراه با عمل
۵. پرهیز از غرور و باقی ماندن بر عبودیت
۶. تقویت معنویت

‏روش تفسیری آیت‌الله خامنه‌ای
آیت‌الله خامنه‌ای با تفکر اجتهادی شیعی در عرصه‌های گوناگون، به مسائل جدید جامعه اسلامی توجه می‌کنند. آیت‌الله خامنه‌ای برای پاسخ‌دهی به مسائل جامعه معاصر، به ظرفیت و مرجعیت قرآن در حکمرانی روی آوردند. به عقیده ایشان روش اجتهادی یا «متد فقاهتی» معتبرترین شیوه تفسیر قرآن کریم بوده، شناخت زمان و مکان و نوآوری روشمند از لوازم مهم آن است. همچنین ضرورت بازگشت به قرآن و وجود مبادی علوم انسانی در قرآن از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر انتخاب این روش است.
ایشان مرجعیت علمی قرآن را به رسمیت می‌شناسند و معتقدند قرآن، کامل‌ترین و موثق‌ترین منبع استنباط است. حجیت ظواهر قرآن کریم در تفسیر آیت‌الله خامنه‌ای نمودی قابل توجه دارد. روایات پس از قرآن منبعی مهم در تفسیر است. از جمله ایشان روایاتی را که در مقام بیان مفاد آیات و تطبیق آن بر مصادیق هستند، مورد بحث قرار داده‌اند. در اسلام یکی از منابع استنباط اصول و فروع دینی عقل است. سالم بودن، تکامل‌یافتگی و جدایی از هواوهوس شاخصه‌های عقلی است که دارای حجیت شرعی است. در غیر این صورت نمی‌تواند منبعی برای تفسیر و استنباط قرآن قرار بگیرد.
همچنین استناد به تاریخ بدون اتکا به روش اجتهادی معتبر نیست، بلکه سازگاری با قرآن، داده‌های مسلم عقلی و کلمات معصومین، سبب حجیت آن در تفسیر است. مراد از روش اجتهادی، کوشش فکری و به‌کار بردن نیروی عقل در فهم آیات و راهیابی به تفسیر نقلی، مقاصد آن است. در تفسیر اجتهادی، بر عقل و نظر و تدبر تأکید می‌شود؛ در مقابل که تأکید فزون‌تر بر نقل است. منظور از تفسیر قرآن به قرآن نیز آن است که آیه‌ای به کمک آیات دیگر، تفسیر می‌گردد و مقصود آن روشن می‌شود. همچنین مراد از تفسیر روایی نیز توجه به روایات و بهره‌گیری از آن‌ها در فهم آیات است که از سوی آیت‌الله خامنه‌ای در تفسیر سوره جمعه مورد استفاده قرار گرفته است (بهجت‌پور، ۱۴۰۴، ص ۹ و ۱۰).

‏‏• امیری، مهدی. (۱۴۰۲). «چارچوب پاسخگویی قرآنی: مدلی برای حکمرانی اسلامی». مجله رهیافت‌های نوین حکمرانی اسلامی.
‏• بهجت‌پور، عبدالکریم. (۱۴۰۴). «حکمرانی قرآن در آثار تفسیری آیت‌الله خامنه‌ای». نشریه قرآنی کوثر، شماره ۸۲، ص ۵-۳۶.
‏• زارعی، بهادر. (۱۴۰۰). «الگویابی حکمرانی متعالی برای ارتقای اقتدار ملی در حکومت‌های اسلامی». مجله حکومت اسلامی.
‏• سهرابی، رحمت‌الله. (۱۴۰۲). «استخراج مبانی حکمرانی قرآنی با محوریت رویکرد جدید تفسیر سوره جمعه در اندیشه حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای». فصلنامه علمی پژوهشنامه فقه و علوم اسلامی، دوره ۲، شماره ۶.
‏• فاتحی، محمد. (۱۴۰۰). «ارائه الگوی نظام حکمرانی مطلوب بر اساس آموزه‌های قرآنی». هفتمین همایش ملی پژوهش‌های نوین در حوزه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی ایران.
‏• کردنژاد، نسرین. (۱۳۹۵). بررسی اصول حکمرانی مطلوب در قرآن و حقوق عمومی. دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه قم.
‏• محمدعلی، محمد. (۱۳۹۸). «تقویت حکومت اسلامی بر اساس مؤلفه‌های قرآنی در اندیشه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای». مجله حکومت اسلامی.