احد فرامرز قراملکی، رئیس بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، در نشست «تبیین ابعاد مختلف مفهوم انسجام و بررسی الزامات تحقق آن در جامعه» که در مخل این بنیاد برگزار شد، اظهار کرد: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به گفتوگو، تعامل و همافزایی نیاز دارد و استادان دانشگاه به دلیل برخورداری از جایگاه علمی، فرهنگی و اجتماعی، از مهمترین کنشگران عرصه انسجامبخشی به جامعه به شمار میروند.
وی افزود: دانشگاهیان میتوانند با ترویج فرهنگ گفتوگو، نقد علمی و احترام به دیدگاههای متفاوت، زمینه شکلگیری جامعهای پویا، همدل و برخوردار از سرمایه اجتماعی را فراهم کنند.
مهارت مدیریت اختلافها
رئیس بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی با واکاوی مفهوم انسجام تصریح کرد: انسجام به معنای یکساناندیشی، حذف تفاوتها یا نبود اختلافنظر نیست، بلکه توانایی و مهارت جامعه در حل و مدیریت اختلافها است.
وی ادامه داد: جامعه منسجم، جامعهای نیست که در آن هیچ اختلافی وجود نداشته باشد، بلکه جامعهای است که بتواند اختلافها را از طریق گفتوگو، تعامل سازنده، عقلانیت و تفاهم مدیریت و آنها را به فرصتی برای رشد و پیشرفت تبدیل کند.
قراملکی با اشاره به نظریه «برادران دروغین» بیان کرد: اختلاف، بخشی طبیعی از زندگی فردی و اجتماعی است و حذف کامل آن نه ممکن است و نه مطلوب؛ آنچه اهمیت دارد، شیوه مواجهه با اختلافها و جلوگیری از تبدیل تفاوتها به تقابل و تعارض است.
وی افزود: تحقق همبستگی اجتماعی مستلزم آن است که افراد و گروههای مختلف، ضمن پذیرش تفاوتهای فکری، فرهنگی و اجتماعی، گفتوگو و تعامل را جایگزین تقابل، طرد و حذف یکدیگر کنند.
ابزار مدیریت اختلافها
رئیس بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی گفت: گفتوگو مهمترین ابزار مدیریت اختلافها است و هر اندازه ظرفیت گفتوگو در جامعه افزایش یابد، امکان دستیابی به انسجام پایدار نیز بیشتر خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: ناتوانی در گفتوگو، نپذیرفتن تفاوتها و تلاش برای حذف دیدگاههای مختلف، زمینه گسترش شکافهای اجتماعی، کاهش اعتماد عمومی و تضعیف سرمایههای اجتماعی را فراهم میکند.
فرامرز قراملکی با اشاره به سطوح مختلف انسجام اظهار کرد: انسجام تنها به روابط اجتماعی محدود نمیشود، بلکه دارای ابعاد و سطوح گوناگونی است. نخستین سطح، انسجام درونفردی است؛ به این معنا که میان باورها، ارزشها، اندیشهها و رفتارهای انسان هماهنگی وجود داشته باشد.
وی ادامه داد: سطح دیگر، انسجام بینفردی است که در روابط میان افراد و گروهها معنا پیدا میکند و بر پایه اعتماد، احترام متقابل، پذیرش تفاوتها و تعامل سازنده شکل میگیرد.
این پژوهشگر افزود: مفهوم انسجام در عرصههایی همچون خانواده، سازمان، جامعه و امت اسلامی نیز قابل بررسی است و هر یک از این ساحتها به برنامهریزی و اقدام متناسب نیاز دارد؛ زیرا تقویت انسجام در هر سطح، زمینه ارتقای آن در سطوح بالاتر را فراهم میکند.
الگوی عملی جامعه
فرامرز قراملکی با تأکید بر مسئولیت نخبگان علمی در تقویت انسجام اجتماعی اظهار کرد: دانشگاهها تنها مراکز تولید و انتقال علم نیستند، بلکه وظیفه دارند انسانهایی مسئول، گفتوگومحور و برخوردار از روحیه همکاری و مدارا تربیت کنند.
وی تصریح کرد: استادان دانشگاه با رفتار، گفتار و شیوه تعامل خود میتوانند الگویی عملی برای دانشجویان و جامعه باشند و فرهنگ تفاهم، همکاری، اخلاق حرفهای و احترام به دیدگاههای متفاوت را تقویت کنند.
رئیس بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی در پایان گفت: تحقق انسجام اجتماعی به مشارکت همه اقشار جامعه نیاز دارد، اما نخبگان، دانشگاهیان و استادان میتوانند با آموزش مهارتهای حل اختلاف، تقویت اخلاق حرفهای، پذیرش تفاوتها و گسترش فرهنگ گفتوگو، نقش مؤثری در افزایش همدلی، اعتماد اجتماعی و استحکام پیوندهای جامعه، ایفا کنند.
نظر شما