حدود دو ماه پیش و در پنجم خردادماه مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، در یک مصاحبه به صراحت اعلام کرد از تیم امید ایران در بازی های آسیایی ناگویا انتظار کسب مدال دارد. او از کیفیت بازیکنان، برنامه های آماده سازی و اردوهای تیم امید گفت و با اطمینان از هدفی صحبت کرد که به نظر می رسید فدراسیون برای رسیدن به آن برنامه مشخصی دارد.
اما حالا که قرعه کشی مسابقات انجام شده و ایران در گروهی با چین، کره شمالی و امارات قرار گرفته است، فضای صحبت ها تغییر کرده است.
هرچند حسین عبدی، سرمربی تیم امید هنوز درباره دشواری گروه اظهارنظر مستقیمی نداشته، اما برخی افراد نزدیک به تیم از سخت بودن مسیر سخن می‌گویند.
این تغییر لحن این تصور را ایجاد می کند که شاید از همین حالا زمینه برای توجیه احتمالی نتیجه نگرفتن فراهم می شود.
البته هیچ کس منکر سختی رقابت‌های آسیایی نیست. فوتبال آسیا سال به سال پیشرفت کرده و دیگر مسابقه آسانی وجود ندارد.
اما وقتی رئیس فدراسیون هدف‌گذاری مشخصی انجام می‌دهد، طبیعی است که افکار عمومی نیز همان هدف را ملاک ارزیابی قرار دهد.
اگر قرار است شرایط گروه یا قدرت رقبا دلیل تغییر انتظارات باشد، بهتر است این موضوع شفاف و صادقانه بیان شود.
با این حال، شاید اساساً پرسش مهم‌تری وجود داشته باشد. آیا کسب مدال در بازی‌های آسیایی باید
مهم ترین هدف فوتبال ایران باشد؟ واقعیت این است که پاسخ این سؤال چندان مثبت نیست.
افتخارآفرینی در ناگویا ارزشمند است، اما آینده فوتبال ایران را تضمین نمی‌کند؟
آنچه می تواند فوتبال ملی را متحول کند، ساختن نسلی آماده برای حضور در المپیک و سپس تیم ملی بزرگسالان است. این هدف، بسیار مهم تر و ماندگارتر از هر مدالی خواهد بود.
تجربه فوتبال آسیا هم همین موضوع را ثابت می کند. بسیاری از قدرت‌های قاره، بازی‌های آسیایی را فرصتی برای میدان دادن به بازیکنان جوان می‌دانند.
آن‌ها بیش از آنکه به نتیجه کوتاه‌مدت فکر کنند، به آینده نگاه می‌کنند و از این مسابقات برای آماده کردن نسل بعدی فوتبال خود بهره می برند.
در مقابل، شنیده‌ها از احتمال استفاده از سه بازیکن بزرگسال در تیم امید حکایت دارد. اگر این تصمیم عملی شود، شاید شانس کسب نتیجه بیشتر شود، اما باید پرسید سود واقعی آن برای فوتبال ایران چیست؟
آیا حضور چند بازیکن باتجربه، ارزشمندتر از فرصتی است که می تواند نصیب سه بازیکن جوان شود؟ اگر قرار است تیم امید، سکوی پرتاب نسل آینده باشد، باید این فرصت در اختیار همان بازیکنانی قرار بگیرد که قرار است سال های آینده پیراهن تیم ملی را بر تن کنند.
فوتبال ایران سال‌هاست از کمبود جوان‌گرایی و برنامه‌ریزی بلندمدت آسیب دیده است. شاید یکی از دلایل این مشکل، توجه بیش از اندازه به نتایج مقطعی باشد. اگر قرار باشد همه تصمیم ها فقط برای کسب یک مدال گرفته شود، فرصت ساختن آینده بار دیگر از دست خواهد رفت.
هدف اصلی تیم‌های پایه و امید باید پشتوانه سازی برای فوتبال ملی باشد، نه صرفاً ایستادن روی سکوی قهرمانی. اگر نسل خوبی ساخته شود، مدال هم دیر یا زود بدست خواهد آمد. اما اگر همه چیز فدای نتیجه امروز شود، فردای فوتبال ایران باز هم با همان مشکلات همیشگی روبه رو خواهد بود.