چند روز گذشته، جهان فوتبال با طرح جدید فیفا و رئیس جاه‌طلب آن جیانی اینفانتینو برای جام جهانی، در شوک فرو رفت. این طرح در ابتدا به عنوان «یک سود مالی چشمگیر و تحول‌آفرین که توسعه فوتبال جهان را شتابی فوق‌العاده می‌بخشد» ارائه شد، اما در عوض، پیشنهاد جسورانه اینفانتینو مبنی بر فروش بخشی از سهم حقوق تجاری جام جهانی، به یکی از عجیب‌ترین تسلیم‌ شدن‌ها در تاریخ مدیریت ورزش انجامید. اینفانتینو که با شورش تقریباً متفق‌القول قدرتمندترین کنفدراسیون‌های فوتبال جهان و یک تمرد داخلی گسترده در میان رده‌های مدیریتی فدراسیون خود مواجه شده بود، مجبور شد دیروز به‌طور ناگهانی این طرح جنجالیِ خصوصی‌سازی ۲۰ میلیارد دلاری را لغو کند.

حراج فوتبال با دلارهای آمریکایی

این طرح بر ایجاد یک شرکت تجاری وابسته به نام «FIFA Forward Enterprise» تمرکز داشت؛ یعنی فیفا می‌خواست حدود ۲۰ درصد از سهام این موجودیت جدید را که مدیریت حقوق تجاری جام‌های جهانی مردان و زنان و همچنین جام جهانی باشگاه‌ها را بر عهده می‌گرفت، تا سقف ۴.۲ میلیارد دلار به فروش برساند. پیشنهاددهنده اصلی برای این سرمایه‌گذاری، صندوق سرمایه‌گذاریThrive Eternal بود که توسط جاشوا کوشنر مدیریت می‌شود. پیوندهای خانوادگی کوشنر که شامل برادرش یعنی جرد کوشنر داماد دونالد ترامپ می‌شود، بلافاصله حساسیت‌ها و تعجب همگان را برانگیخت. اگرچه هم فیفا و هم رئیس‌جمهور آمریکا هرگونه هماهنگی سیاسی در این قضیه را تکذیب کردند، اما حتی پیوند خوردن ظاهری نگین پادشاهی فوتبال جهان با یک شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی آمریکایی، بسیاری از تفکرات سنتی فوتبال در اروپا را به‌شدت نگران و آشفته کرد.
اینفانتینو برای شیرین‌تر کردن این معامله، لابی‌گری سرسختانه‌ای را با فدراسیون‌های جهانی آغاز کرد. او به ۲۱۱ فدراسیون عضو فیفا قول پرداخت خیره‌کننده ۴۰میلیون دلاری داده بود که شامل ۲۰میلیون دلار پرداخت اولیه و دو برابر شدن بودجه سالانه ۲.۵میلیون دلاری آن‌ها می‌شد به شرطی که این پیشنهاد را در رأی‌گیری ۱۹ سپتامبر تصویب کنند. برای کشورهای کوچک‌تر که به‌شدت به کمک‌های مالی فیفا وابسته هستند، این تزریق پول نقد بدون شک وسوسه‌انگیز بود، اما برای قدرت‌های سنتی این ورزش، ایده واگذاری سهام و مالکیت محبوب‌ترین رویداد ورزشی جهان، خط قرمزی غیرقابل‌عبور بود.

چنگ و دندان نشان دادن جهان فوتبال به فیفا

مقاومتی که در مقابل این طرح اتفاق افتاد، سریع، شدید و بی‌سابقه بود. یوفا (نهاد حاکم بر فوتبال اروپا) رهبری این ضدحمله را بر عهده گرفت. آن‌ها با صدور بیانیه‌ای تند و کوبنده، فیفا را به تلاش برای فروش «روح» این ورزش متهم کرده و اعضای آن به صورت هماهنگ تصویب کردند تا زمانی که این طرح به‌طور کامل پس گرفته نشود، تمام تورنمنت‌های فیفا را تحریم خواهند کرد.
مخالفت‌ها به سرعت به خارج از مرزهای اروپا نیز سرایت کرد. کنفدراسیون کونکاکاف (آمریکای شمالی، مرکزی و کارائیب) به‌طور قاطع این پیشنهاد را رد کرد و کنفدراسیون فوتبال آسیا (اِی‌اف‌سی) هم بلافاصله از آن‌ها پیروی کرد. آن‌ها در کنار هم یک بلوک متحد را تشکیل دادند که نماینده ۱۴۳ فدراسیون از ۲۱۱ فدراسیون عضو فیفا بود. با این حساب، پیش بردن این معامله برای اینفانتینو روی کاغذ غیرممکن شد.
با این حال، ضربه مهلک را شاید بتوان از درون مقر خود فیفا در زوریخ پیدا کرد، جایی که این طرح، شکاف‌های عمیقی را در بدنه مدیریت اینفانتینو آشکار کرد. کارلوس کوردیریو، چهره شناخته شده جهانی در حوزه بانکداری که به عنوان مشاور ارشد در فیفا کار می‌کرد بلافاصله استعفا و علناً اعلام کرد این طرح «معامله‌ای بد برای فوتبال» است و افزود نمی‌تواند دست روی دست بگذارد در حالی که جام جهانی رسماً به حراج گذاشته شود. هرج‌ومرج داخلی زمانی گسترش یافت که کوین لامور، مدیر ارشد عملیاتی فیفا، این فروش را «پروژه یک نفره» خواند و محکوم کرد.
اینفانتینو که در گوشه‌ رینگ گیر افتاده بود، سرانجام پرچم سفید را به نشانه تسلیم بالا برد. او در بیانیه‌ای که به‌طرز غافلگیرکننده‌ای لحنی ملایم داشت، گفت: «پس از گوش دادن دقیق به همه دیدگاه‌ها، مشخص شد این پروژه اختلافاتی از جنبه‌هایی ایجاد کرده است که صرف‌نظر از سطح پشتیبانی، دیگر در راستای اهدافی که در وهله نخست تعیین شده بود نیست. هدف ما همیشه متحد کردن و بهبود بخشیدن شرایط بوده و خواهد بود. در نتیجه، این پیشنهاد پیش نخواهد رفت».

بازی هنوز ادامه دارد

با این حال، پس گرفتن این پیشنهاد به معنای بازگشت به شرایط عادی و ادامه روند گذشته نیست. پیامدهای این کودتای ناکام، رهبری اینفانتینو را به‌شدت تضعیف و متزلزل کرده است. دیروز یوفا بیانیه تند دیگری صادر و به‌طور رسمی عدم اعتماد خود را به رئیس فیفا اعلام کرد و حتی خواستار استعفای اینفانتینو شد که ثابت کرد جنگ سرد میان یوفا و فیفا هنوز فاصله‌ای طولانی تا پایان دارد.
پیامدهای این اتفاق از دنیای فوتبال به جهان سیاست هم کشیده شد و اندی برنهم، نخست‌وزیر بریتانیا، اینفانتینو را «فردی اشتباه» برای رهبری فیفا لقب داد. با توجه به نزدیک بودن انتخابات ریاست فیفا در سال آینده، اینفانتینو که زمانی دست‌نیافتنی به نظر می‌رسید، ناگهان بسیار آسیب‌پذیر شده است و هم‌اکنون زمزمه‌هایی شنیده می‌شود مبنی بر اینکه ویکتور مونتالیانی، رئیس کنونی کونکاکاف، در حال بررسی چالش و رقابت مستقیم برای بدست آوردن پست ریاست فیفاست.
فعلاً خطر از دست رفتن جام جهانی به شکلی که می‌شناسیم و دوستش داریم، دور شده، اما چند روز گذشته حقیقت تکان‌دهنده‌ای را برملا کرد که نبرد برای روح مالی این بازی زیبا تازه آغاز شده است و مردی که سعی داشت آن را بفروشد، ممکن است تاج و تختش را سرِ این قمار باخته باشد.