ترامپ باز هم از تعویق حمله به ایران نوشت و البته متذکر شد «توافق در دسترس است»! چرخش ۱۸۰درجهای دونالد در شرایطی بود که رسانههای غربی ۲۴ ساعت پیش، پخت و پز افکار عمومی و آمادهسازی ذهنی آنها درباره یک ماجراجویی دیگر از سوی کاخ سفید را در دستور کار قرار داده بودند.
رئیسجمهور ایالات متحده اما بامداد یکشنبه بهطور ناگهانی در توییتی بلندبالا اعلام کرد به درخواست ایران! و چند کشور خاورمیانه که در حال تدوین چارچوب و خطوط کلی توافقی هستند، حمله برنامهریزی شده را به صورت مشروط لغو کرده و ادامه روند در گرو دستیابی سریع به یک توافق است. او سپس در تلاش برای برجسته کردن تهدیدهایش، آمادگی نظامیان کشورش را بالاترین سطح از جنگ جهانی دوم خواند و مدعی شد چنین توافقی شامل بازگشایی فوری و کامل تنگه هرمز و توقف تهدید هستهای ایران است.
الگوی تکراری و کلافگی ترامپ
عقبنشینی تازه ترامپ در شرایطی بود که همان گونه که گفته شد منابع غربی پیشتر، جبههگیری سنگینی علیه کشورمان داشته و از ساعت صفر حمله به تأسیسات و مراکز پالایشگاهی ایران مینوشتند. اکنون هر چند برخی گزارشها حاکی است عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان احتمالاً طی روزهای آینده به تهران سفر میکند و درباره اوضاع موجود به رایزنی خواهد پرداخت، اما بررسی پشت پرده تصمیم رئیس جمهور آمریکا خالی از لطف نیست.در برداشت نخست، چنین راهبرد و حرکت تکراری را که میتوان از آن به الگوی «تهدید، میانجی و مذاکره» یاد کرد باید انعکاسی از کلافگی مقامات کاخ سفید در نحوه مواجهه با تهران دانست. طبق آمار منتشر شده ترامپ تاکنون دستکم هفت بار از تهدید خود مبنی بر حمله به ایران عقب نشسته است. او از احتمال حمله میگوید، سپس انصراف خود را به درخواست یکی از رهبران منطقه نسبت میدهد و این بار قرعه به نام عربستان خورده است. چنین سناریو تکراری، به روشنی بیانگر خستگی از جنگ بدون چشمانداز است و ترامپ این گونه تلاش دارد با پیش انداختن طرفهای منطقهای، بهانه و روزنه خروج از چنین محیطی را بیابد.
دلیل دیگر، هراس از تهدیدهای ایران است. طبق روایت سیانان ایران با وجود تحمل فشار اقتصادی و ضربه به توان نظامیاش، همچنان از قدرت ضربهزنی برخوردار است که حملات مرگبار به نیروهای آمریکایی در منطقه آن را نشان داده است. جمهوری اسلامی تهدید کرده برنامهای گسترده برای پاسخ به دیوانگی احتمالی آمریکا آماده کرده و در صورت هدف قرار گرفتن، زیرساختی برای منطقه باقی نخواهد گذاشت، ازاینرو هراس واشنگتن واقعی به نظر میرسد. همچنین طبق برخی گزارشها تهران اخیراً نخستین محموله ۴۰۰ موشک ضدهوایی بسیار پیشرفته دوش پرتاب را از چین تحویل گرفته که میتواند معادلات جنگ را بهطور قابل توجهی تغییر دهد. از سویی ورود بسیاری از گروهها تحت لوای محور مقاومت که شامل حزبالله در لبنان، انصارالله در یمن و در عراق گروههای اولیاء الدم، النجباء و حزبالله میشود مورد تأیید قرار گرفته که بیانگر اصل وحدت میادین و گشودن جبهههای نبرد جدید و دردناک برای آمریکا و اسرائیل است.
۴ پیام و پیامد دیگر
موازی با مورد ذکر شده، کمبودهای تسلیحاتی آمریکا، عامل سومی است که میتواند بر تصمیمهای کاخ سفیدنشینان اثرگذار باشد. المیادین از کمبود موشکهای سامانههای پدافندی به عنوان یک عامل کلیدی در عقبنشینی ترامپ در برابر ایران یاد کرده است.
به گزارش فاکسنیوز به نقل از برآوردهای «مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی» ذخیره موشکهای رهگیر تاد آمریکا از ۴۵۲ فروند پیش از جنگ، به کمتر از ۲۷۸ فروند و موشکهای رهگیر پاتریوت نیز از حدود ۲هزار و ۳۰۰فروند، به کمتر از ۸۲۷ فروند کاهش پیدا کرده است. در دریا هم شناورهای نیروی دریایی با مأموریتهای طولانیمدت مواجه شدهاند؛ موضوعی که میتواند برنامههای ضروری تعمیر و نگهداری آنها را به تعویق بیندازد. بر اساس این تحلیل، فشار بر نیروهای آمریکا طی هفتههای اخیر بیش از پیش افزایش یافته و این مسئله پرسشهایی را درباره توانایی واشنگتن برای وارد کردن ضربهای قاطع در این جنگ برانگیخته است.
البته از دیدی دیگر، ذکر نام طرفهای مختلف در مقام مخالف جنگ، انعکاس ترس کشورهای منطقه از درگیری گسترده و غیر قابل کنترل که میتواند پای آنها را هم به میان بکشد نیز هست. ترامپ در باتلاق گیر کرده و ناچار به تقلا برای برونرفت از آن است و جنگ میتواند یکی از گزینهها باشد. وضعیت رژیم صهیونیستی هم که معلوم است. در این میان هر گونه آتشباری علیه ایران میتواند انبار باروت منطقه را منفجر کرده و این مسئلهای است که شیخنشینهای عربی را در جستوجوی صلح به تکاپو انداخته است. طبق گزارشها قطر، عراق، ترکیه، پاکستان، عربستان و حتی امارات برای مهار تنشها در حال رایزنی هستند. اگر این روایت صحیح باشد، به معنای آن است که حتی نزدیکترین شریکان آمریکا نیز نسبت به هزینههای یک جنگ جدید در منطقه نگران هستند.
عقبنشینی دقیقه نودی ترامپ از جنگ یک معنای دیگر هم به ذهنها متبادر میکند؛ اینکه رژیم صهیونیستی دیگر نفوذ گذشته خود بر کاخ سفید را نداشته و ایدههای جنگطلبانه آنها خریداری ندارد. نوع واکنش رسانههای اسرائیلی به اقدام ترامپ بیانگر چنین واقعیتی است. در این باره باید اشاره کرد منابع صهیونیستی سرخورده از ترامپ، روز گذشته تغییرات لحظهای تصمیمهای وی را با انتشار عکسی به سخره گرفتند.
شبکه کاننیوز نیز به صراحت نوشت نتانیاهو و کابینهاش از تصمیمهای دمدمی ترامپ کلافه شدهاند. در نهایت هاآرتص نوشت ترامپ به مهارت خود در معاملهگری افتخار میکند، اما در نهایت متخصص حرفهای توخالی است.در نهایت و در یک حالت منفی، عقبنشینی ترامپ از ایده جنگ را شاید بتوان بازی سیاسی شیادانه برای استفاده از عنصر غافلگیری و ضربه زدن دوباره به کشورمان تعبیر کرد. با وجود سخن گفتن از صلح، حجم ترابری سنگین به منطقه نشان میدهد آمریکا احتمالاً برای ماجراجویی دیگری آماده میشود. از سویی اطلاعاتی وجود دارد که آمادگی گروههای جداییطلب کرد برای عملیات علیه ایران از خاک عراق موازی با تنشهای احتمالی با آمریکا را تأیید میکند. با نزدیک شدن به ۲۵مرداد یعنی پایان مهلت دوماهه طبق توافق اسلامآباد، حرکت ترامپ در مسیر یک ماجراجویی تازه بعید نیست و باید نسبت به این شرایط هوشیار بود.
خبرنگار: هدایت جاوید
نظر شما