بازار طلا در ایران این روزها در تقاطع سه نیروی محرک اصلی شامل سیاست انقباضی بانک مرکزی آمریکا، تنشهای سیاسی خاورمیانه و نوسانهای نرخ دلار قرار گرفته است.در حالی که فشارهای پولی فدرالرزرو مانع پرواز بیوقفه اونس جهانی میشود، تنشهای منطقهای و انتظارات تورمی در بازار تهران، موتور محرک طلای ۱۸عیار شدهاند. برای درک مسیر آینده این بازار در گفتوگو با یک تحلیلگر بازارهای مالی، ابعاد مختلف این پیچیدگی ساختاری را واکاوی کردهایم.
میلاد یزدانپور، کارشناس اقتصادی در خصوص تنشهای جاری درباره استقلال بانک مرکزی آمریکا به خبرنگار قدس گفت: «دونالد ترامپ کاهش نرخ بهره را راهی برای تحریک رشد اقتصادی، کاهش هزینه تأمین مالی و افزایش سرمایهگذاری میداند. در مقابل، رئیس جدید فدرالرزرو مهار تورم و بازگشت پایدار آن به هدف ۲درصدی را مقدم بر کاهش هزینه استقراض اعلام کرده است». وی افزود: «این اختلاف دیدگاه فقط یک مناقشه سیاسی ساده نیست و میتواند جهت حرکت بازارهای جهانی را به طور کلی تغییر دهد؛ چرا که کاهش نرخ بهره معمولاً به تضعیف دلار و افزایش جذابیت طلا منجر میشود، در حالی که حفظ نرخ بهره در سطوح بالا بازدهی داراییهای دلاری را بیشتر کرده و تقاضای سرمایهگذاری برای طلا را کاهش میدهد». یزدانپور تصریح کرد: «بنابراین نخستین آزمون رئیس جدید فدرالرزرو، نه فقط درباره سطح نرخ بهره، بلکه درباره میزان استقلال بانک مرکزی آمریکا از فشارهای سیاسی کاخ سفید خواهد بود».
خط قرمز تورم و اختلاف نظرها در فدرالرزرو
این کارشناس اقتصادی با اشاره به وضعیت تورم در ایالات متحده اظهار کرد: «با وجود کاهش نسبی برخی شاخصهای تورمی، هنوز نمیتوان از مهار قطعی تورم در اقتصاد آمریکا سخن گفت. افزایش قیمت نفت، اعمال تعرفههای تجاری جدید و رشد هزینه سرمایهگذاری در زیرساختهای هوش مصنوعی میتواند دوباره فشار هزینه را در بخشهای مختلف اقتصاد افزایش دهد».
وی افزود: «نگرانی اصلی این است که افزایش هزینه انرژی و واردات، به قیمت کالاها و خدمات منتقل شود و روند نزولی تورم را متوقف کند. به همین دلیل، بخشی از سیاستگذاران پولی آمریکا معتقدند کاهش نرخ بهره در شرایط فعلی ممکن است زودهنگام باشد و حتی احتمال افزایش دوباره نرخ بهره نیز کاملاً از روی میز کنار نرفته است». یزدانپور با اشاره به نشست اخیر این نهاد تأکید کرد: «در نشست اخیر فدرالرزرو، نرخ بهره برای پنجمین جلسه متوالی در محدوده ۵۰/۳ تا ۷۵/۳ درصد ثابت باقی ماند؛ با این حال، مخالفت سه عضو کمیته سیاستگذاری و تقاضای آنها برای افزایش ۲۵واحد پایهای نرخ بهره نشان میدهد نگرانی درباره تورم بسیار جدی است و بازارها نباید تنها بر اساس یک داده تورمی تصمیمگیری کنند». وی خاطرنشان کرد: «در شرایط فعلی، لحن رئیس فدرالرزرو و نحوه ارزیابی او از تورم، بازار کار و رشد اقتصادی، گاهی به اندازه خود تصمیم نرخ بهره اهمیت دارد».
اثر تصمیمهای جهانی بر اونس و متغیر نفت
یزدانپور با تحلیل رفتار اونس جهانی طلا گفت: «ثابت ماندن نرخ بهره و کاهش فشار بر شاخص دلار، در کوتاهمدت از قیمت جهانی طلا حمایت کرد و طلای نقدی را به محدوده ۴هزار و ۶۴ دلار در هر اونس رساند، اما این رشد را نمیتوان به معنای آغاز یک روند صعودی بدون مانع دانست». وی افزود: «افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا میتواند شرایط مالی را حتی بدون افزایش رسمی نرخ بهره سختتر کند. از آنجا که طلا سود دورهای پرداخت نمیکند، هرچه بازده اوراق افزایش یابد، هزینه فرصت نگهداری طلا بیشتر شده و سرمایهها به سمت داراییهای بازدهمحور حرکت میکنند». وی در خصوص نقش قیمت نفت توضیح داد: «تشدید تنشهای منطقهای موجب شد قیمت نفت برنت به بالاتر از ۹۰دلار در هر بشکه برسد. نفت گرانقیمت اثر دوگانهای دارد؛ از یک سو ریسک ژئوپلیتیک تقاضا برای طلا به عنوان دارایی امن را بالا میبرد و از سوی دیگر با افزایش هزینههای تولید و تورم، فدرالرزرو را به حفظ نرخ بهره بالا ترغیب میکند که مانع رشد اونس میشود. در نتیجه، برایند این دو نیرو جهت نهایی اونس را مشخص خواهد کرد».
دلار داخلی؛ متغیر اصلی بازار طلای ۱۸عیار
یزدانپور در ادامه به تشریح وضعیت بازار داخلی و جهش قیمتها پرداخت و گفت: «همزمان با افزایش تنشهای منطقهای، نرخ دلار در بازار داخلی برای سومین روز متوالی افزایش یافت و وارد کانال ۱۹۰ هزار تومان شد و قیمت تتر نیز از مرز ۱۹۲ تا ۱۹۴ هزار تومان عبور کرد. این روند نشان میدهد انتظارات افزایشی تنها به بازار نقدی محدود نمانده است». وی افزود: «نگرانی درباره درآمدهای ارزی، امنیت مسیرهای تجاری، هزینه واردات و آینده تحولات سیاسی، تقاضای احتیاطی برای ارز را افزایش داده است. در معاملات اخیر نیز هر گرم طلای ۱۸ عیار با رشد حدود ۸/۱درصدی به محدوده ۱۸میلیون و ۷۱۰ هزار تومان رسید که این رشد، بیش از آنکه ناشی از اونس باشد، متأثر از دلار داخلی بوده است». وی تصریح کرد: «یکی از خطاهای رایج در تحلیل بازار طلای ایران، تمرکز کامل بر نمودار اونس جهانی است. رابطه طلای داخلی با اونس مستقیم است اما کامل نیست؛ زیرا فرمول طلای ۱۸عیار از دو بال اونس جهانی و دلار داخلی تشکیل شده و در شرایط فعلی، نوسان دلار اثر به مراتب قویتری بر قیمت ریالی طلا
دارد».
سناریوهای پیش رو و چشمانداز بازار
یزدانپور درباره سناریوهای آینده این بازار اظهار کرد: «ما سه سناریو اصلی را برای طلای ۱۸عیار متصور هستیم. در سناریو نخست، تداوم تنشهای ژئوپلیتیک و رشد دلار داخلی حتی در صورت اصلاح اونس جهانی، مانع افت قیمت طلای داخلی میشود. در سناریو دوم، در صورت تداوم سیاست انقباضی آمریکا و ثبات نسبی دلار در ایران، احتمال اصلاح قیمت طلای ۱۸عیار بالا خواهد بود. در سناریو سوم نیز کاهش ریسکهای سیاسی و افزایش عرضه ارز توسط بازارساز میتواند دلار را وارد فاز اصلاحی کند که در این حالت، طلا حتی با وجود ثبات اونس جهانی ریزش قیمت را تجربه خواهد کرد». وی خاطرنشان کرد: «در افق کوتاهمدت، وزن بازار ارز در قیمتگذاری طلای ۱۸عیار بسیار بیشتر از اونس جهانی است، اما در افق میانمدت، سیاستهای پولی فدرالرزرو و جهت حرکت تورم آمریکا همچنان تعیینکننده جهت کلی بازار خواهند بود؛ بنابراین تحلیلگران و فعالان بازار باید هر دو جبهه داخلی و بینالمللی را به طور همزمان رصد کنند».
نظر شما