زیارت امام رضا (ع)، بیش از آنکه یک سفر جغرافیایی باشد، دعوتی است به دریای بیکران رحمت و مغفرت الهی؛ فرصتی مغتنم برای پرواز از قفس تنگ روزمرگیها و پناه بردن به شفاعت مهربانترین اهلبیت (ع). اینجا در حریم امام رئوف، هیچ دلی بیپاسخ نمیماند؛ حتی اگر زبان از بیان حاجت قاصر باشد و اشک فراق، کلام را در گلو بشکند. آن حضرت چنان به زائر خویش اشراف دارند که پیش از آنکه دست نیاز به سویشان دراز شود. سیره رضوی، اما فراتر از آداب زیارت، نقشهای جامع برای زیستن و تربیت انسان است. الگوی ایمانی که از کلام آن امام همام جاری شده، ترسیمکننده سبک زندگی مؤمنانهای است که در شادی کار نیک، شکرگزار است؛ در لغزشها، اهل استغفار؛ در برابر نعمت، شاکر؛ در بلا، صبور و هنگام خشم، اهل عفو و گذشت. این آموزهها درس زندگی است.
سیره رضوی؛ الگویی برای عدالت اقتصادی، وحدت اجتماعی و مسئولیتپذیری
حجتالاسلام سید محمود جعفری، استادیار شبکه تعلیم و تربیت بسیج ادارات در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به محور اقتصادی در سیره امام رضا (ع) اظهار کرد: نظارت بر کسبوکار، مقابله با گرانفروشی، احتکار و بیتوجهی به نیازهای مردم از جمله موضوعاتی است که میتوان از سیره رضوی برداشت کرد.
استادیار شبکه تعلیم و تربیت بسیج ادارات بیان کرد: در نقلهای مربوط به سیره امام رضا (ع)، بر این نکته تأکید شده است که معاملهگری نباید با استثمار مردم همراه باشد و فعالان بازار باید مسئولیت خود را در قبال جامعه بشناسند.
وی ادامه داد: با توجه به نوسانات اقتصادی امروز، سیره امام رضا (ع) به صاحبان مشاغل میآموزد که صداقت و برکت را بر سودجویی حداکثری ترجیح دهند. همچنین مسئولان نباید نسبت به رنج مردم و مشکلات موجود در بازار بیتفاوت باشند. در یک نگاه کلی، اقتصاد باید در خدمت عدالت اجتماعی باشد.
جعفری بعد اجتماعی و فرهنگی و نقش آن حضرت در ایجاد وحدت و کاهش تنشها را محور دیگری از سیره امام رضا (ع) دانست و گفت: امام رضا (ع) در دوران خود با گروهها، جریانهای فکری، فرقههای اسلامی و اهل کتاب گفتگو میکردند و از گفتوگوی علمی، آرام و استدلالی برای کاهش اختلافها بهره میبردند. لذا برخورد با اختلافها باید بر پایه گفتگو، عقلانیت و پرهیز از تعصب و تندروی باشد.
استادیار شبکه تعلیم و تربیت بسیج ادارات همچنین به محور اخلاقی و فردی در سیره امام رضا (ع) اشاره کرد و افزود: مسئولیتپذیری، توجه به مردم و پرهیز از فاصله گرفتن از مسائل جامعه، از آموزههای مهم سیره رضوی است.
زیارت امام رضا (ع) فرصتی برای بهرهمندی از برکات معنوی و شفاعت اهلبیت (ع) است
حجتالاسلام علیرضا عطاران کبیری، استاد حوزه علمیه خراسان، در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه زیارت حضرت رضا (ع) فرصتی بسیار مغتنم و سرشار از آثار معنوی است، اظهار کرد: در روایات اهلبیت (ع)، جایگاه والایی برای زیارت امام رضا (ع) بیان شده و این زیارت، زمینهساز بهرهمندی انسان از رحمت، مغفرت و عنایات الهی است.
این استاد حوزه علمیه خراسان با اشاره به روایتی از امام جواد (ع) افزود: بنا بر این روایت، هر کس به زیارت پدرم، امام رضا (ع)، برود و در مسیر زیارت بر اثر باران، سرما یا گرمای هوا دچار رنج و اذیت شود، خداوند متعال بدن او را بر آتش جهنم حرام میکند. همچنین از امیرالمؤمنین علی (ع) نقل شده است که هر کس امام رضا (ع) را در غربت زیارت کند، خداوند گناهان گذشته و آینده او را میبخشد؛ حتی اگر گناهان او به تعداد ستارگان آسمان، قطرههای باران و برگهای درختان باشد.
وی با اشاره به رأفت و کرامت امام رضا (ع) تصریح کرد: امام رضا (ع) چنان رئوف و مهربان هستند که هیچ زائری را دست خالی بازنمیگردانند و اگر خواستهای برای زائر خیر و صلاح داشته باشد، آن را مورد عنایت قرار میدهند.
کبیری در تشریح نمونهای از کرامت امام هشتم (ع) بیان کرد: در روایتی آمده است فردی به نام ریان، پس از خروج از عراق و سفر به مدینه، به دیدار حضرت رضا (ع) رفت و چند روزی در محضر آن امام همام حضور داشت. وی هنگام بازگشت به عراق تصمیم گرفت در آخرین دیدار خود، پیراهنی از حضرت برای کفن خویش و مقداری درهم برای تهیه انگشتر به عنوان سوغات برای دخترانش درخواست کند. ریان نقل میکند که هنگام وداع با امام رضا (ع)، به دلیل اندوه فراق و جاری شدن اشک، خواستههای خود را فراموش کرد. پس از پایان گفتگو و هنگام خروج از منزل، حضرت او را صدا زدند و فرمودند: «آیا دوست نداری یکی از پیراهنهای خودم را به تو بدهم تا با آن کفن شوی؟ آیا دوست نداری چند درهم به تو بدهم تا برای دخترانت انگشتر تهیه کنی و به سوغات ببری؟»
این استاد حوزه علمیه خراسان گفت: این ماجرا نشان میدهد که امام رضا (ع) حتی از حاجات ناگفته محبان و زائران خود آگاه هستند و با لطف و کرامت خویش آنان را مورد عنایت قرار میدهند. امید است خداوند متعال همه ما را در دنیا و آخرت از همنشینان حضرت رضا (ع) قرار دهد و توفیق بهرهمندی از برکات زیارت آن امام رئوف را به همه عاشقان اهلبیت (ع) عطا کند.
از غربت رضوی تا انتظار مهدوی؛ سبک زندگی امام رضا(ع) در خانهها جاری شود
فاطمه رستگارمقدم کارشناس تاریخ امامت در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: شناخت سیره امام رضا(ع) میتواند مسیری برای شناخت سبک زندگی مهدوی باشد؛ زیرا مسیر امامت که با پیامبر اکرم(ص) آغاز شد و در وجود ائمه اطهار(ع) استمرار یافت، امروز در وجود حضرت ولیعصر(عج) ادامه دارد.
این کارشناس تاریخ امامت با تأکید بر اینکه امام رضا(ع) تنها متعلق به گذشته نیستند، گفت: در فرهنگ شیعه، امامت یک حقیقت تاریخی پایانیافته نیست، بلکه امام حجت خدا و راهنمای انسان در مسیر بندگی است. اگرچه امروز در محضر ظاهری امام رضا(ع) نیستیم، اما در امتداد همان سلسله امامت و تحت ولایت حضرت صاحبالزمان(عج) زندگی میکنیم.
رستگار مقدم ادامه داد: برای پاسخ به این پرسش که امام رضا(ع) چه انسانی را میخواستند تربیت کنند، میتوان به کلام نورانی آن حضرت رجوع کرد؛ آنجا که میفرمایند: «الَّذینَ إِذا أَحْسَنوا اسْتَبْشَروا، وَ إِذا أَساؤوا اسْتَغْفَروا، وَ إِذا أُعْطوا شَکَروا، وَ إِذا ابْتُلوا صَبَروا، وَ إِذا غَضِبوا عَفَوا.» بر اساس این روایت، بهترین بندگان خدا کسانی هستند که پس از انجام کار نیک شادمان میشوند، در هنگام خطا استغفار میکنند، در برابر نعمت شکرگزارند، در گرفتاری صبر پیشه میکنند و هنگام خشم، اهل عفو و گذشت هستند.
این استاد حوزه علمیه این روایت را «نقشه سبک زندگی رضوی» دانست و افزود: انسان مؤمن نباید تنها در شرایطی خاص خوب باشد، بلکه باید در همه حالات زندگی نسبت خود با خدا را حفظ کند؛ در موفقیت مغرور نشود، در خطا ناامید نشود، در نعمت غافل نماند، در سختی فرو نریزد و در زمان خشم به ظلم و تندی روی نیاورد.
وی سیره رضوی را یکی از راههای رسیدن به سبک زندگی مهدوی دانست و گفت: امام رضا(ع) به ما میآموزند چگونه مؤمن باشیم و مؤمن واقعی کسی است که بتواند سرباز و یاور امام زمان(عج) باشد. مادری که در هنگام عصبانیت خود را کنترل میکند، صبر را به فرزندش میآموزد؛ مادری که پس از اشتباه عذرخواهی میکند، تواضع را تعلیم میدهد؛ مادری که در سختی امید خود را از دست نمیدهد، توکل را به فرزند منتقل میکند و مادری که اهل شکر و گذشت است، فرزندی با نگاه توحیدی و روحیه رحمت تربیت خواهد کرد.
رستگارمقدم در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به غربت امام رضا(ع) گفت: غربت امام تنها به شهادت پیکر مطهر ایشان در سرزمین طوس محدود نیست؛ گاهی امام در زندگی ما نیز غریب میشوند، زمانی که نام ایشان را بر زبان میآوریم اما اخلاقشان در رفتار ما جاری نیست. وقتی برای امام رضا(ع) عزاداری میکنیم اما در خانه اهل گذشت نیستیم، یا از انتظار امام زمان(عج) سخن میگوییم اما برای اصلاح خود قدمی برنمیداریم، باید به غربت اهلبیت(ع) در زندگی خود بیندیشیم.
نظر شما