تهران در روزهای اخیر میزبان هیئت عالیرتبهای از تاجیکستان بود که چند نفر از وزیران کلیدی این کشور و در کنار آن تاجران و سرمایهگذاران بخش خصوصی تاجیکستان را شامل میشد. بر اساس اعلام منابع رسانهای و همچنین در چارچوب توافقهای انجام گرفته در جریان این سفر، گسترش روابط تجاری و به طور خاص ایجاد زمینه همکاری بلندمدت در حوزه «انرژی و صادرات فراوردههای نفتی» را باید اهداف اصلی سفر هیئت تاجیکی به تهران عنوان کرد. اما در نگاهی وسیعتر و در بستر تحولات در روابط دوجانبه ایران و تاجیکستان، حضور این هیئت عالیرتبه تاجیکستانی در تهران را میتوان در چند بُعد ارزشمند تلقی کرد؛
الف) در بُعد سیاسی، سفر این هیئت عالیرتبه را میتوان در راستای ارتقای چشمگیر روابط سیاسی میان تهران و دوشنبه در سالهای اخیر ارزیابی کرد. تلاشها برای ارتقای روابط ایران و تاجیکستان به طور جدی از دوران شهید رئیسی با رویکرد شرقمحور در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران آغاز شد. سفر آقای رئیسی به تاجیکستان در شهریور ماه ۱۴۰۰ و حضور امامعلی رحمان در تهران در خرداد ماه ۱۴۰۱، یخهای یک دهه سردی روابط میان دو کشور را ذوب کرد. سفر آقای پزشکیان به دوشنبه در دی ماه ۱۴۰۳ و استقبال بینظیر مردم و دولت تاجیکستان از ایشان را باید نقطه اوج این روابط دانست.
در این میان مواضع تاجیکستان در برابر تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی و از آن مهمتر، حضور امامعلی رحمان در مراسم گرامیداشت رهبر شهید انقلاب را باید بسیار ارزشمند تلقی کرد. مجموعه این تحولات و در کنار آن سفر اخیر هیئت عالیرتبه تاجیکستان به تهران، گویای آن است که هر دو طرف و به ویژه دوشنبه، نسبت به شروع فصلی جدید از روابط و ارتقای آن در بهترین و بالاترین سطح ممکن کاملاً مصمم هستند.
ب) از جنبه اقتصادی؛ ارتقای همکاریها در حوزه انرژی و فراوردههای نفتی هدف عمده این سفر اعلام شده است. در واقع میتوان توافق هیئت برای همکاری وسیعتر در حوزه نفت و گاز را در امتداد تفاهم نفتی دوجانبهای ارزیابی کرد که در سفر امام علیرحمان به تهران در دوره شهید رئیسی به امضا رسیده بود. همان طور که وزیر نفت ایران در جریان حضور هیئت در تهران تأکید کرد در سالهای اخیر هر دو کشور با جدیت پیگیر تسهیل شرایط برای گسترش این همکاریها بودهاند. اما این مراودات نفتی برای هر دو طرف میتواند بسیار حائز اهمیت باشد؛ تاجیکستان در موقعیت کشوری بدون دسترسی به دریای آزاد و مصرفکننده منابع انرژی، میتواند از ظرفیتهای همجواری با ایران به عنوان یک کشور غنی از منابع انرژی به خوبی استفاده کند، به خصوص در شرایط کنونی که نابسامانیهای گستردهای در حوزه تأمین انرژی در سراسر جهان به وجود آمده است. اما برای ایران، علاوه بر اینکه تاجیکستان بازاری جدید برای فراوردههای انرژی فراهم میکند، میتواند به نمادی از بیتوجهی بینالمللی به تحریمهای آمریکا و همچنین راهی برای کاهش وابستگی صادرات انرژی ایران از طریق مسیرهای دریایی مبدل شود. البته همان طور که وزیران نفت و حمل و نقل ایران و تاجیکستان تأکید کردهاند این موضوع تا حد زیادی به چگونگی توجه به گسترش ظرفیتهای حمل و نقل و لجستیکی میان دو کشور وابسته خواهد بود. افزایش این ظرفیتها حتی میتواند به گسترش مبادلات دو کشور در حوزههای اقتصادی غیرنفتی هم کمک کند و روند تجارت تقریباً نیممیلیاردی آنها را به سطوحی متناسب با ظرفیتهای واقعی ارتقا دهد.
ج) نگاه به حوزه روابط تمدنی نیز در این میان نباید مورد غفلت قرار گیرد. ایران و تاجیکستان میراثدار تمدنی کهن و به لحاظ فرهنگی و زبانی مشترک هستند. این موضوع میتواند با توجه اخیر دولتمردان تاجیکستان به زبان فارسی و روابط فرهنگی مبتنی بر آن تقویت شود. اشتراکات تمدنی و فرهنگی میتواند ضمن نزدیکی و صمیمیت میان مردم و دولتها، در پیشبرد همکاریها در حوزههای دیگر نیز نقشی تعیینکننده ایفا کند. دقیقاً در همین چارچوب است که آقای عارف معاون اول رئیس جمهور در جریان سفر اخیر هیئت تاجیکستان، پیشنهاد تشکیل اتحادیه کشورها و مناطق فارسی زبان را مطرح و بر پیگیری این طرح در دیدارها و ملاقاتهای آینده مقامات دو کشور تأکید میکند.
۲۶ مرداد ۱۴۰۵ - ۰۵:۱۱
کد مطلب: ۱۱۶۱۳۷۹
تهران در روزهای اخیر میزبان هیئت عالیرتبهای از تاجیکستان بود که چند نفر از وزیران کلیدی این کشور و در کنار آن تاجران و سرمایهگذاران بخش خصوصی تاجیکستان را شامل میشد.
زمان مطالعه: ۳ دقیقه
منبع: روزنامه قدس
نظر شما