موازی با تبلیغ و جوسازی کاخسفید درباره آغاز کارزار اقتصادی گسترده علیه ایران پس از شکست در حوزه نظامی، روندهای سیاسی در کشورمان از خندقریزی مقابل جبهه تازه تحرکات دشمن حکایت داشته و بهویژه سفر دوروزه محمدباقر قالیباف به عراق که امروز انجام میشود، در این زمینه مهم است.طبق گزارشهای منتشر شده، رئیس مجلس و رئیس هیئت ایرانی در مذاکرات اسلامآباد، با پروندههایی درباره تحولات منطقه، ارتقای روابط دوجانبه، امنیت مرزها، مبارزه با تروریسم و توسعه همکاریهای اقتصادی، عازم بغداد شده و با مقامهای ارشد همسایه غربی رایزنی خواهد داشت. با این حال سفر مذکور در بستری انجام میشود که نگاهها را به سوی خود کشانده است.
۳ پرونده روی میز
این رویداد در شرایطی است که دو ماه مهلت آتشبس طبق توافق اسلامآباد به پایان رسیده و هیچ چشمانداز روشنی درباره پایان تخاصم میان تهران و واشنگتن دیده نمیشود. همزمان تهدیدهای رژیم صهیونیستی برقرار است و با وجود این خطر، پرواز قالیباف به سوی بغداد، از اهداف مهم و پیچیده چنین گام دیپلماتیکی حکایت دارد.بر این اساس، فارغ از اهداف اعلامی از کانالهای رسمی، در گام نخست حضور مقام ایرانی در عراق را باید ادای دین و به جا آوردن رسم میهماننوازی میان دو همسایه به حساب آورد. نباید از یاد برد که هیبت الحلبوسی، رئیس مجلس عراق از جمله حاضران در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب بود. علی فالح الزیدی، نخست وزیر این کشور نیز دوم مرداد در دومین سفر خود پس از رسیدن به این منصب، راهی تهران شد و از قالیباف شنید که در مقابل اقدامهای مخرب رژیم صهیونیستی، همکاری ایران و عراق میتواند بسیاری از مسائل منطقه را حل کند.در این مسیر دید و بازدیدهای صورت گرفته مقامات از پایتختهای یکدیگر، با ایجاد فضای دوستانه، قطعاً در پیشبرد مناسبات بسیار مؤثر خواهد بود. با این حال، سفر رئیس مجلس به همسایه غربی در مقطع اخیر، تحت تأثیر رخدادهای دوجانبه میان تهران و اقلیم کردستان عراق هم قرار دارد. ادعای آکسیوس درباره تلاش نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم برای میانجیگری میان ایران و آمریکا و برگزاری نشستی بین طرفین در اربیل سر و صدای زیادی به پا کرده و موازی با آن ادعای مشکوک و حاشیهساز پرتاب پهپاد ایرانی به سوی دفتر ویژه نخستوزیر اقلیم کردستان که مورد تأیید مسرور بارزانی هم قرار گرفته، بر رویداد سایه انداخته است. جمهوری اسلامی هر دو خبر اعلامی را رد کرده و بهویژه حمله پهپادی را عملیات پرچم دروغین دشمنان با نیت بر هم زدن مناسبات طرفین خوانده است. با این حال فارغ از حواشی ایجاد شده پیش از سفر قالیباف، تهران از بغداد و اربیل در موضوع کردها مطالبه دارد و ضرورت برخورد با عناصر و گروهکهای تروریست تجزیهطلب و برچیدن مقرهای آنها بهطور جدی روی میز مذاکره خواهد بود.
همزمان رایزنی درباره تحولات منطقه با تمرکز بر رخدادهای تنگه هرمز میتواند یکی از پروندههای مورد بحث باشد. شفقنیوز در گزارشی به نقل از یک منبع آگاه تأکید کرد در صدر دستور کار قالیباف، پیشنهادی برای اجازه عبور صادرات نفت عراق از این آبراهه است. این در حالی است که با وجود خوشبینی مقامهای آمریکایی درباره ساخت خط لوله عراق – سوریه به عنوان جایگزین سریع تنگه هرمز، رویترز تأکید دارد ساخت این بنادر و تأسیسات زیربنایی جدید به دلیل نیاز به زیرساختهای کاملاً تازه و جایگزینی خط قدیمی کرکوک- بانیاس، دستکم چهار سال زمان نیاز دارد و هزینهای افزون بر ۱۵ میلیارد دلار برای بغداد در بر خواهد داشت. تهران در مقطعی با نگاهی برادرانه عراق را از پرداخت عوارض در هرمز معاف کرد، اما زد و خوردها در این محدوده آبی، بغداد را بینصیب نگذاشته و با کاهش ۹۰درصدی حجم صادرات نفت، این کشور متحمل خسارتهای سنگینی شده و این مسئله احتمالاً در دیدار طرفین دیده خواهد شد.
مهرهچینی در میدان جنگ اقتصادی
از آنجا که ۸مهر مهلت پایانی هم برای خروج نیروهای ائتلاف ضدداعش به رهبری آمریکا و هم خلع سلاح الحشدالشعبی است، برخی منابع معتقدند هیئت ایرانی درباره تلاشها برای قرار دادن سلاح گروههای مسلح عراق زیر کنترل انحصاری دولت رایزنی کرده و انتظار میرود موضع تهران و ارزیابیاش از گامهای بغداد را تشریح کند.
در نهایت همان گونه که در مقدمه ذکر شد، فعال کردن ظرفیتهای بالقوه اقتصادی در حوزه مرزی و ارتباط با همسایگان در مسیر مقابله با تحریم و جنگ اقتصادی دشمن، احتمالاً یکی از اهداف مهم سفر قالیباف به بغداد را شامل میشود. مهلت ۶۰روزه تفاهمنامه اسلامآباد به پایان رسیده و نه مذاکرات واقعی به نتیجه رسیده و نه جنگ تمامعیار از سر گرفته شده است. همزمان، اسکات بنست وزیر خزانهداری آمریکا و دونالد ترامپ درباره جنگ اقتصادی گسترده علیه ایران که هیچ کس تاکنون در تاریخ بشر ندیده یاوهسرایی میکنند! طبیعی است در چنین محیطی، تصمیمسازان تهران بیکار ننشسته و مهرهچینی خود در شطرنج سیاسی مقابل چنین دسیسهای را انجام دهند. روند ترتیبات چیده شده برای سفر دپیلماتیک مقامات جمهوری اسلامی بیانگر چنین نیتی است. در شرایطی که قالیباف امروز به بغداد رفته، همزمان رئیس بانک مرکزی در همسایه غربی؛ رفع موانع بانکی، ارزی و گسترش مبادلات اقتصادی میان دو کشور را دنبال میکند. عبدالناصر همتی از روز دوشنبه به عراق رفته و در دیدارهایی دوگانه با فالح الزیدی، نخست وزیر و نزار ناصر حسین، همتای عراقی خود، سازوکارهای تسویه بدهی معوق ۱۰میلیارد دلاری بغداد به تهران را بررسی کرده است. به این روند دیپلماتیک، سفر ناگهانی معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه به چین را باید افزود. کاظم غریبآبادی روز گذشته در پکن به عنوان مهمترین متحد و شریک اقتصادی ایران، با میائو دهیو همتای چینی خود دیدار کرد و درباره مناسبات دوجانبه، موضوعات مربوط به صلح و امنیت منطقهای، وضعیت تنگه هرمز و زمینههای همکاری چندجانبه به گفتوگو نشست. سفر اخیر دلیر جمعه، وزیر انرژی و منابع آب و عظیم ابراهیم، وزیر حمل و نقل تاجیکستان که با حضور بهرامجان اعلایف، معاون اول وزیر امور خارجه ازبکستان در وزارت خارجه و دیدار وی با عراقچی تکمیل شد، تکمیل پازل و گواه مهرهچینی دقیق تهران برای فعال کردن ظرفیتهای مرز زمینی برای مقابله با نقشههای اقتصادی دشمن است.
خبرنگار: هدایت جاوید
نظر شما