هفته پیش خبر بازگشت ناو جنگی آبراهام لینکلن به آمریکا در شرایطی اعلام شد که پیش از آن خبرهای ضدونقیض از مشکلات روحی و روانی برای خدمه آن منتشر شده بود. هرچند ترامپ، فرماندهان سنتکام و برخی از مقام‌های آمریکایی سعی کردند بحران ایجاد شده برای این ناو و خدمه‌اش را کتمان کنند، اما کنگره آمریکا و خانواده کارکنانی که ماه‌های متمادی روی این ناو خدمت کرده‌اند تلاش دارند تحقیقات و بررسی‌هایی را درباره این ماجرا آغاز کنند. «بی‌بی‌سی» به‌تازگی گزارشی را در همین باره منتشر کرده و از قول نظامیانی که پیش از این و در شرایط جنگی در ناوهای هواپیمابر آمریکا مشغول به خدمت بوده‌اند، از این ناوها به عنوان زندان‌های شناور یاد کرده است.

نه چندان تازه‌نفس

دو روز پیش اعلام شد ناو «جورج واشنگتن» به عنوان جایگزین «آبراهام لینکلن» به آب‌های خاورمیانه وارد شده است. «جاناتان شردن» مسئول ارشد پژوهش در مرکز تحلیل‌های دریایی به خبرگزاری فرانسه گفته است گروه‌های ضربت ناو هواپیمابر به خاطر محدودیت‌هایی همچون رعایت مسائل رفاهی ملوانان، معمولاً برای استقرارهای ۶ ‌ماهه طراحی شده‌اند.
از آنجا که پایگاه اصلی ناو تازه آمریکایی‌ها در ژاپن است و پیش از این هم مشغول انجام مأموریت در اقیانوس آرام بوده، نمی‌توان آن را جانشینی تازه‌نفس به حساب آورد که مثلاً یکی دوهفته پیش از استراحتگاهش در آمریکا راه افتاده و خودش را به منطقه رسانده باشد. این ناو پس از اینکه اخبار مربوط به بحران در «آبراهام لینکلن» داغ شد، مأموریت پیدا کرد خودش را به خاورمیانه برساند. با این حساب اگر قرار باشد مأموریتش در خاورمیانه طولانی شود از همین حالا می‌توان توقع داشت در چند ماه آینده دقیقاً همان خبرهایی که درباره فرسودگی روحی و روانی خدمه «آبراهام لینکلن» منتشر شد درباره «جورج واشنگتن» هم تکرار شود.
«جانی برنل» کهنه‌سرباز و عکاس نیروی دریایی آمریکا، در جریان جنگ آمریکا در افغانستان در سال ۲۰۰۱، ۱۱۱ روز را روی ناو هواپیمابر «یواس‌اس کارل وینسون» گذراند. برخلاف بیشتر ملوانان که اغلب مجبور بودند فقط در طبقه و محل کار خودشان رفت و آمد کنند، «جانی برنل» به خاطر عکس گرفتن، امکان رفت‌وآمد در قسمت‌های مختلف کشتی و دیدار با خدمه را داشت. او در بیش از سه ماه حضورش روی ناو، شاهد تغییر حال‌وهوای خدمه بود؛ شور و انرژی اولیه آن‌ها به‌تدریج جای خود را به چیزی داد که او از آن با عنوان «اندوه» یاد می‌کند.او که هنوز اخبار مربوط به بحران ناو آبراهام لینکلن را با نگرانی دنبال می‌کند به بی‌بی‌سی گفته است: «در مقطعی زمانی می‌شد نوعی بی‌روحی را در چشم‌های هم‌خدمتی‌ها دید. هنوز هم فکر می‌کنم سخت‌ترین بخش کارم این بود که هر روز آن غم را در چهره افراد ببینم».

مواد بفروش و اخراج شو!

به گزارش نشریات حوزه امور نظامی در آمریکا، نیروهای مستقر روی لینکلن با کمبود ذخایر غذایی، خرابی سیستم لوله‌کشی و فرسودگی شدید روبه‌رو بوده و تا رسیدن به آمریکا هم باید با همین مشکلات سر کنند.
اعضای خانواده ملوانان هم درباره وخامت سلامت روان آن‌ها در نتیجه این شرایط ابراز نگرانی کرده‌اند. گزارش شده برخی از ملوانان حتی تلاش کرده‌اند خود را از عرشه به دریا بیندازند.
با این حال، مقام‌های نظامی وجود مشکلات شدید روی کشتی را رد کرده‌اند و برخی کهنه‌سربازان نیز گفته‌اند گزارش‌های رسانه‌ای اغراق‌آمیز است.
یکی از بستگان یک ملوان مستقر در ناو لینکلن در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی گفته یکی از اعضای خانواده‌اش، حدود ۲۹ کیلوگرم وزن کم کرده و به دلیل سر و صدای مداوم و لرزش کشتی دچار فرسودگی روحی شدید شده است.
این در حالی است که ترامپ هفته پیش در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت موجود روی ناو لینکلن گفته بود: «مدت این مأموریت هنوز به اندازه کافی طولانی نیست»! یکی دو روز بعد هم فرمانده «سنتکام» اعلام کرد در میان ۱۱ ناو هواپیمابر فعال ارتش آمریکا، لینکلن در حال حاضر یکی از پایین‌ترین آمار موارد مرتبط با سلامت روان را دارد!
عکاس سابق نیروی دریایی آمریکا می‌گوید بر اساس تجربه خودش بسیاری از خدمه ناو لینکلن به‌دلیل وظایفی که در طبقات پایین کشتی دارند، حتی فرصت رفتن به عرشه بالایی را پیدا نمی‌کنند. بعضی از آن‌ها ممکن است برای مدت‌های طولانی آسمان را نبینند. او ناو «یواس‌اس وینسون» را که خودش در آن خدمت کرده، «یک زندان شناور» توصیف می‌کند. به گفته برنل، یکی از همکارانش برای اینکه از کشتی اخراج شود، دست به هر کاری زد؛ از فروش مواد مخدر گرفته تا راه‌اندازی یک «کلوب زیرزمینی ریو»!
حالا هم ناو مثلاً تازه‌نفس آمریکایی‌ها در حالی به منطقه خاورمیانه وارد می‌شود که سابقه گزارش‌هایی مربوط به مشکلات سلامت روان خدمه را دارد. در سال ۲۰۲۲، مجموعه‌ای از خودکشی‌ها در میان خدمه آن ــ زمانی که ناو هنوز در بندری در ویرجینیا پهلو گرفته بود ــ موجب آغاز تحقیقات نظامی شد. نتیجه تحقیق این بود که این مرگ‌ها ناشی از یک عامل واحد نبودند، بلکه مجموعه‌ای از مشکلات ازجمله شرایط نامناسب زندگی، در آن نقش داشتند. گزارشی که در می ۲۰۲۳ منتشر شد، اذعان کرد فرماندهان نیروی دریایی موجب افت استانداردها شده و درنتیجه نیروهای خود را ناامید کرده بودند.

جای نگرانی وجود دارد

دکتر هارولد کودلر، رئیس سابق سیاست‌گذاری سلامت روان در اداره امور کهنه‌سربازان آمریکا می‌گوید دولت آمریکا سال‌هاست اثرات روانی خدمت روی ناوها را بررسی می‌کند.به گفته او، انزوای زندگی روی کشتی، دوره‌های طولانی یکنواختی و بی‌حوصلگی که ناگهان جای خود را به «آماده‌باش شدید» می‌دهد، می‌تواند مشکلات روانی را تشدید کند.
به گفته کودلر، این عوامل می‌توانند هم برای نیروهای عادی و هم برای افسران طاقت‌فرسا باشند: «شما منزوی هستید. دقیقاً نمی‌دانید قرار است چه اتفاقی بیفتد. شاید دیگر حتی مطمئن نباشید مأموریت چیست و نمی‌دانید چه زمانی به خانه برمی‌گردید».
در جریان جنگ جهانی دوم، ارتش آمریکا یک فیلم آموزشی تهیه کرد تا به سربازانی که ممکن بود با پدیده‌ای موسوم به «تحریک‌پذیری ناشی از نبرد» روبه‌رو شوند کمک کند. در این فیلم، ملوانی به تصویر کشیده می‌شد که در زیر عرشه کشتی، در اتاقی بسته و دورافتاده، مأمور نظارت بر دستگاه‌ها بود؛ در حالی که نبرد با دشمن در بیرون جریان داشت.
هدف این فیلم نشان دادن این نکته بود که حتی نیروهایی که مستقیماً سلاح به دست نمی‌گیرند و شلیک نمی‌کنند بازهم تحت فشار روانی شدید قرار دارند، یکسره در وضعیت آماده‌باش به سر می‌برند و در معرض فرسودگی روحی و روانی هستند.
پژوهش‌های اداره امور کهنه‌سربازان آمریکا نشان داده است نیروهای نظامی و کهنه‌سربازان در مقایسه با جمعیت عمومی آمریکا، حدود ۵۰درصد بیشتر در معرض خطر خودکشی قرار دارند.
کودلر می‌گوید: یکی از چالش‌های ارتش این است که به هر سرباز و ملوان این احساس را منتقل کند که بخش مهمی از مأموریت است، در حالی که باید با یکنواختی ناشی از تبدیل شدن به «چرخ‌دنده‌ای در یک ماشین بزرگ» هم مقابله کرد. او از درخواست برخی دموکرات‌های کنگره برای تحقیق درباره شرایط ناو لینکلن و نحوه رسیدن وضعیت به این مرحله حمایت کرده و اضافه می‌کند: «عملکرد یک ناو فقط وقتی می‌تواند خوب باشد که خدمه‌اش عملکرد خوبی داشته باشند. این پنج هزار نفر یک جامعه را تشکیل می‌دهند؛ ماجرا فقط این نیست که برخی مردان و زنان این جامعه تحت فشار قرار گرفته‌اند، بلکه یک جامعه کامل تحت فشار است... وقتی وضعیت خدمه افت کند، توانایی‌های ناو هم کاهش پیدا می‌کند. بنابراین اگر گزارش‌هایی که درباره ناو لینکلن منتشر شده درست باشند، واقعاً جای نگرانی وجود دارد».