حجت کریمی، مدیرعامل باشگاه تراکتور، با اشاره به حضور علیرضا بیرانوند در سه دوره جام جهانی و افتخارات او برای فوتبال ایران، خواستار بازنگری در قوانین مربوط به معافیت قهرمانان ورزشی شده است.
او بیرانوند را یک سرمایه ملی و از چهرههای پرافتخار فوتبال ایران دانسته و گفته است بازیکنی با چنین سابقهای باید مورد حمایت قرار گیرد. کریمی همچنین با اشاره به تفاوت میان رشتههای ورزشی، این پرسش را مطرح کرده که چرا برخی قهرمانان رشتههایی مانند شطرنج از امتیاز سرباز قهرمان برخوردار میشوند، اما حضور سهباره یک فوتبالیست در جام جهانی چنین امتیازی ایجاد نمیکند.
این اظهارات اما با واکنشهای انتقادی روبهرو شده است. منتقدان معتقدند حضور در تیم ملی فوتبال، اگرچه افتخار ورزشی قابل توجهی است، اما لزوماً به معنای قرار گرفتن فرد در تعریف «قهرمان ملی» برای برخورداری از امتیازات قانونی نیست.
در این نگاه، ملاک استفاده از تسهیلات سربازی قهرمانان باید موفقیت در رقابتهای معتبر بینالمللی و کسب عنوان باشد، نه صرفاً حضور در ترکیب تیم ملی یا شرکت در یک تورنمنت جهانی. بنابراین مقایسه میان ورزشکارانی که برای کسب مدال در رقابتهای جهانی تلاش میکنند و بازیکنی که سابقه حضور در جام جهانی دارد، نیازمند توجه به ضوابط قانونی هر دو حوزه است.
از سوی دیگر، منتقدان بر تفاوت جایگاه فوتبال حرفهای با مشاغل و فعالیتهایی که مستقیماً با نیازهای روزمره جامعه ارتباط دارند تأکید میکنند. فوتبال برای میلیونها نفر سرگرمی و علاقهای جدی است و میتواند آثار اجتماعی و اقتصادی قابل توجهی داشته باشد، اما توقف فعالیت یک بازیکن یا حتی تعطیلی موقت مسابقات فوتبال، پیامدهایی متفاوت با توقف خدمات عمومی و حیاتی دارد.
برای نمونه، غیبت طولانیمدت نیروهای خدمات شهری مانند پاکبانان میتواند مستقیماً زندگی روزمره شهروندان را مختل کند. از این منظر، منتقدان میپرسند آیا شهرت و محبوبیت یک حرفه میتواند به تنهایی مبنایی برای برخورداری از امتیازاتی ویژه باشد؟
بحث درباره بیرانوند در شرایطی شکل گرفته که مسئله سربازی فوتبالیستها بار دیگر به یکی از موضوعات مهم فوتبال ایران تبدیل شده است. بیرانوند به دلیل شرایط تحصیلی و نداشتن امکان ادامه تحصیل در مقطع بعدی، با مسئله اعزام به خدمت مواجه شده و باشگاه تراکتور نیز تلاش میکند زمان اعزام او را به تعویق بیندازد.
در مقابل، موافقان تغییر قانون معتقدند قوانین موجود باید با شرایط ورزش حرفهای و نقش برخی ورزشکاران در عرصه بینالمللی هماهنگ شود. از نگاه آنها، بازیکنی که سالها در بالاترین سطح فوتبال ملی فعالیت کرده و در رویدادهایی مانند جام جهانی حضور داشته، میتواند مشمول تعریف گستردهتری از قهرمانان مورد حمایت قرار گیرد.
با این حال، یک پرسش اساسی همچنان باقی است: اگر قرار باشد معیار برخورداری از امتیازات ویژه، شهرت و میزان توجه افکار عمومی باشد، تکلیف موفقیتهای ورزشی و علمی کمسروصداتر چه خواهد شد؟
همزمان با رویدادهای بزرگ فوتبال و توجه گسترده رسانهها به این رشته، تیم ملی المپیاد ریاضی ایران نیز در یک رقابت بینالمللی موفق به کسب چهار مدال طلا و دو مدال نقره و عنوان قهرمانی مسابقات بینالمللی ریاضی چین شده است؛ موفقیتی که به اندازه رویدادهای فوتبالی در فضای عمومی بازتاب پیدا نکرد.
این مقایسه نشان میدهد مسئله اصلی فقط بیرانوند یا فوتبال نیست، بلکه به نوع نگاه جامعه و سیاستگذار به مفهوم «افتخار ملی» بازمیگردد. فوتبال به دلیل محبوبیت گسترده، طبیعی است که سهم بیشتری از توجه رسانهای و عمومی داشته باشد، اما این محبوبیت نباید تنها معیار ارزشگذاری موفقیتهای ملی قرار گیرد.
در نهایت، اگر قرار است قانون سرباز قهرمان بازنگری شود، شاید بهتر باشد معیارها به شکلی شفاف، یکسان و قابل سنجش برای همه رشتهها تعریف شوند؛ به گونهای که هم افتخارات بینالمللی ورزشکاران حرفهای دیده شود و هم موفقیتهای علمی و ورزشی دیگر رشتهها تحت تأثیر هیاهوی رسانهای قرار نگیرد.
نظر شما