در عصری که پنجههای خونین استکبار و صهیونیسم جهانی با ابزار کهنۀ نژادپرستی و تفرقهافکنی به جنگ پیکره امت اسلامی آمدهاند، بازخوانی مکتب وحدتبخش اسلام ناب، بیش از هر زمان دیگری ضرورت یافته است. در این مسیر پرفرازونشیب، راهبریهای مدبرانه و خط سرخ مقاومت که از اندیشههای بلند اسلامی و تأکیدات ماندگار رهبر شهید انقلاب الهام گرفته، نقشه راه رهایی و بیداری امت است. برای واکاوی ریشههای این تعصبات کور و تبیین سیره امتساز پیامبر رحمت (ص)، به سراغ آیت الله سید حسن عاملی، نماینده مردم شریف استان اردبیل در مجلس خبرگان رهبری رفتهایم. از شما دعوت میکنیم برای کشف ابعاد عمیق این مباحث با ما همراه باشید.
با توجه به فرارسیدن ایام میلاد پیامبر مکرم اسلام (ص) و ضرورت بازخوانی آموزههای ایشان، جایگاه پیامبر اعظم (ص) به عنوان آخرین فرستاده الهی در پاسخگویی به نیازهای اساسی بشریت چیست؟
خداوند متعال انبیا را برای هدایت بشریت و نجات انسان از تاریکیها فرستاده است و پیامبر خاتم (ص) به عنوان کاملترین معلم بشر، تمامی نیازهای حقیقی انسان را در عرصههای مختلف فردی و اجتماعی پاسخ داده است. خدای متعال با ارسال این پیامبر بزرگ، کرامت بشری را به رسمیت شناخت و آیاتی که در قرآن کریم درباره تکریم انسان نازل شده، گویای جایگاه رفیع بنی آدم در پیشگاه الهی است. پیامبر گرامی اسلام (ص) تجلی اعظم اراده الهی و رحمت واسعه پروردگار برای هدایت تمام عالم بود و سیره عملی ایشان نشان میدهد که چگونه میتوان با تکیه بر فضایل اخلاقی و معنوی، جامعهای پویا و عاری از ظلم بنا کرد. این پیامبر رحمت با دعوت همگانی به سوی توحید و عبودیت، بساط جاهلیت را برچید و الگویی جاودانه برای زیست انسانی به یادگار گذاشت که تا ابد الهامبخش آزادگان جهان خواهد بود.
یکی از چالشهای بزرگ دوران جاهلیت که متأسفانه در شکلهای نوین نیز در جهان امروز دیده میشود، تعصبات قومی و نژادپرستی است. سیره پیامبر (ص) در مواجهه با این مرزبندیهای متعارض چگونه بوده است؟
دوران جاهلیت سرشار از مرزبندیهای قبیلهای و تعصبات نژادی بود که انسانها را در برابر یکدیگر قرار میداد و مایۀ جنگهای طولانی و خانمانسوز میشد. رسول خدا (ص) با این خصلتهای شیطانی و تفوقطلبیهای قومی مبارزهای قاطع کرد و تمام برتریجوییهای نژادی را مردود دانست. قرآن کریم نیز تفاوت رنگها و زبانها را نشانههای الهی برای شناخت یکدیگر میداند و هرگز آن را مایه برتری نژادی قرار نداده است چنانکه در آیه سیزدهم سوره مبارکه حجرات میفرماید: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن ذَکَرٍ وَأُنثَی وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَکرَمَکُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ». در تاریخ میبینیم که وقتی لشکر اسلام به مدینه وارد شد، پیامبر (ص) برای نخستین بار در تاریخ، منشور زندگی مسالمتآمیز را میان اقوام و ادیان مختلف تدوین کرد تا همزیستی مبتنی بر کرامت انسانی جایگزین جنگ و خونریزی شود. این رویکرد نشان میدهد که اسلام مرزهای سرزمینی و نژادی را درنوردیده و معیار ارزشگذاری را تنها تقوا و خدمت به خلق خدا قرار داده است تا هیچکس به بهانه تبار و خون خود بر دیگری احساس برتری نکند.
امروزه شاهد جنایات هولناک و نژادپرستی آشکار صهیونیستها در منطقه و جهان هستیم. ریشه اینگونه فجایع را در چه عواملی میبینید و نگاه اسلام در قبال این خسارتهای بشری چیست؟
بزرگترین نژادپرستیهای تاریخ همواره منشأ جنگهای ویرانگر بودهاند و امروز نیز رژیم صهیونیستی با حمایت قدرتهای سلطهگر، فجایع انسانی وحشتناکی را رقم میزند که بوی تعصبات جاهلی از آن به مشام میرسد. صهیونیستها با خوی نژادپرستانه خود، انسانیت را به سخره گرفتهاند و کودکان و زنان بیگناه را قربانی اهداف شوم خود میکنند. در طول تاریخ، استعمارگران تلاش کردهاند با تحریک قومیتها و ایجاد تفرقه میان ملتها، جوامع اسلامی را تضعیف کنند تا بتوانند بر منابع آنها تسلط یابند. قرآن کریم و آموزههای اهلبیت (ع) همواره مسلمانان را از افتادن در دام تفرقه برحذر داشتهاند و بر ضرورت تشکیل امت واحده تأکید کردهاند. مقابله با این خوی جاهلی نیازمند بصیرت عمیق، تقویت وحدت اسلامی و پیروی از فرامین رهبران الهی است که همواره بر حفظ استقلال و عزت امت اسلامی پافشاری کردهاند.
با توجه به ضرورت حفظ انسجام امت اسلامی در شرایط کنونی و تأکیدات همیشگی بزرگان دین، راهکار اصلی برای خنثیسازی نقشههای دشمنان در ایجاد تفرقه چیست؟
وحدت جهان اسلام یک ضرورت حیاتی برای نجات امت اسلامی از چنگال توطئههای استکبار است. رهبر شهید انقلاب، حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای، در طول سالیان متمادی پرچمدار این وحدت و بیداری اسلامی بودند و همواره هشدار میدادند که تفرقه، بزرگترین ضربه را به پیکره امت اسلامی وارد میکند. دشمنان تلاش میکنند با بزرگنمایی تفاوتهای قومی و مذهبی، میان مسلمانان دیوار فاصله ایجاد کنند، در حالی که اشتراکات دینی، قرآنی و اعتقادی ما بسیار فراتر از این اختلافات ساختگی است. همه مسلمانان باید با تکیه بر حبلالله متصل شوند و نگذارند دستهای پنهان دشمنان، صفوف به هم پیوسته امت اسلامی را متلاشی کند. این همبستگی جهانی، خاری در چشم بدخواهان است و موجب میشود که نقشههای شوم استکبار و صهیونیسم جهانی نقش بر آب شود.
به عنوان پرسش پایانی، مبلغان و دلسوزان دین برای دعوت جوانان و جامعه به این ارزشهای اخلاقی و انسانی چه رسالتی بر عهده دارند و بهترین روش برای نشر این معارف چیست؟
روش دعوت به ارزشهای الهی باید همواره مبتنی بر اخلاق نیکو، بصیرتافزایی و روشهای عقلانی باشد که پیامبر مکرم اسلام (ص) و ائمه معصومین (ع) به ما آموختهاند. مبلغان و فعالان فرهنگی وظیفه دارند با زبان نرم و منطق استوار، زیباییهای سیره نبوی و اهلبیت (ع) را به جامعه منتقل کنند تا جوانان با اراده و اشتیاق خود در این مسیر قدم بگذارند. دعا، استغفار و توسل به پیشگاه الهی، روح انسان را از آلودگیهای مادی پاک میکند و توفیق خدمت خالصانه به خلق را فراهم میسازد. در ایام پربرکت میلاد پیامبر (ص) و امام صادق (ع)، بهترین هدیه به ساحت مقدس آن بزرگواران، عمل به اخلاق نبوی، حفظ وحدت و گام برداشتن در مسیر اعتلای کلمه توحید است. امیدواریم سایه عنایات خاصه ولی عصر (عج) و دعای خیر شهدای والامقام اسلام، همواره پشتیبان این ملت بزرگ و سرافراز باشد.
نظر شما