ویدئویی از ابومحمد الجولانی در فضای مجازی منتشر شده که در آن با استفاده از ویزا کارت یا کارتی شبیه این، هزینه خرید قهوهای در دمشق را پرداخت میکرد. این نخستین تراکنش با کارتهای بینالمللی در سوریه پس از ۱۵ سال بود که با رفع تحریمهای آمریکا و خروج نام سوریه از فهرست ادعایی کشورهای حامی تروریسم، ممکن شد. رئیس بانک مرکزی سوریه این لحظه را «آغازی جدید، سرشار از امید و مسئولیت» توصیف کرد. همزمان برخی محافل نزدیک به غرب تلاش کردند این حرکت را نمادی از پیشرفت و آیندهای روشن برای سوریه جلوه دهند. اما برخی دیگر این سؤال را پرسیدهاند: استفاده از کارت اعتباری در یک کافه در دمشق، تا کجا میتواند مترادف با پیشرفت باشد؟
پیشرفت در دستان دیگران
دستگاههای خودپرداز و کارتهای اعتباری، حلقههایی از زنجیره نظام سرمایهداری جهانی هستند. اتصال به این شبکهها ممکن است تسهیلات مالی به همراه آورد، اما این تسهیلات در نهایت در اختیار کسانی است که کلید بقای این نظام را در دست دارند. هر زمان که منافع غرب اقتضا کند، این اتصال میتواند قطع شود، تحریمها بازگردند و این «پیشرفت» ظاهری، یکشبه به عقبگردی تلخ تبدیل شود. بهعبارتی این نوع پیشرفت، وابستگیآفرین است، نه استقلالبخش.
واقعیت تلخ میدان
همزمان در حالی که الجولانی با کارت اعتباری قهوه میخرد، جنگندههای اسرائیلی آسمان سوریه را میشکافند. تنها در روزهای اخیر، حملات هوایی اسرائیل به پایگاه نظامی ابوظهور در ادلب انجام شده و وزیر دفاع اسرائیل از قله استراتژیک جبلالشیخ در بلندیهای اشغالی جولان، به دولت سوریه هشدار داد. اسرائیل از دسامبر ۲۰۲۴ دامنه اشغالگری خود را به فراتر از منطقه حائل گسترش داده و صدها مورد نقض حاکمیت ارضی سوریه را مرتکب شده است. بیشتر بلندیهای جولان از سال ۱۹۶۷ در اشغال اسرائیل است و با وجود همه اعلامیهها و محکومیتها، این اشغال نه تنها پایان نیافته، بلکه در حال گسترش است.
معضلات حلنشده
فراتر از اشغال خارجی، مسائل داخلی سوریه نیز چالشهای جدی پیش رو دارد. گزارشهای سازمانهای حقوق بشری حاکی از ادامه شکنجه، بازداشتهای خودسرانه و دیگر موارد نقض حقوق بشر در سوریه پس از سقوط اسد است. نهادهای امنیتی جدید، بسیاری از روشهای دوران قبل را بازتولید میکنند و مصونیت از مجازات، به این روند دامن میزند.
افزون بر این، وابستگی آشکار الجولانی به ترکیه پرسشهایی جدی درباره استقلال واقعی سوریه مطرح میکند. همین شده که در عمل، بسیاری او را مهرهای در دست آنکارا میدانند.
در چنین شرایطی اتصال به نظام مالی جهانی و استفاده از کارت اعتباری، هیچکدام نشانه پیشرفت نیستند، مگر اینکه با استقلال واقعی، امنیت پایدار، احترام به حقوق بشر و پایان اشغالگری همراه شوند. تا زمانی که آسمان سوریه در معرض بمباران است، خاک آن در اشغال بیگانگان باقی مانده و شهروندانش از امنیت و کرامت انسانی برخوردار نیستند، هرگونه «پیشرفت» تصویری بیش نیست؛ نمایشی که هر لحظه ممکن است کلید خاموش آن فشار داده شود.
نظر شما