خرید گندم در خراسان رضوی امسال با رشد ۲۵‌درصدی همراه شده؛ افزایشی که از یک سو می‌تواند نشانه رونق تولید و افزایش انگیزه کشاورزان برای کشت این محصول باشد و پس از چند ماه وضعیت جنگی و فشار اقتصادی، تاحدی بارقه‌های امید را در دل کشاورزان روشن کند؛ اما از سوی دیگر، گویا تأخیر در پرداخت مطالبات، شیرینی این افزایش را به کام گندم‌کاران تلخ کرده است. کشاورزی که ماه‌ها برای تولید محصول هزینه کرده و حالا گندمش را تحویل سیلو داده، در حالی چشم‌انتظار دریافت پول خود است که موعد چک‌هایش رسیده و هزینه‌های زندگی و ادامه تولید نیز منتظر نمی‌مانند. روایت یکی از گندم‌کاران تربت‌حیدریه از دریافت نکردن حتی یک ریال پس از گذشت حدود دو ماه، تصویری از همین دغدغه است؛ مشکلی که مسئولان غله خراسان رضوی نیز اصل آن را با اعلام پرداخت تنها ۵۶درصد از مطالبات گندم‌کاران استان تأیید می‌کنند.

پول سودی گرفتم تا چکم را پاس کنم

یک کشاورز تربتی با بیان اینکه لطفاً برای مطالبات گندم‌کاران پیگیری کنید، در گفت‌وگو با خبرنگار طوس گفت: تقریباً دو ماه است گندم تحویل سیلو شده؛ ولی دریغ از یک ریال که برای کشاورز واریز بشود. کشاورزان قشر زحمتکش جامعه هستند و این حقشان نیست یک سال برای برداشت محصول تلاش می‌کنند به امید خرید محصولشان تا بتوانند
پیش پا افتاده‌ترین نیازهای خانواده را بر طرف کنند؛ ولی متأسفانه سیلوها گندم را تحویل گرفتند؛ اما هیچ وجهی واریز نکردند.
وی با بیان اینکه گندم‌ها را به سیلوی رباط سنگ در تربت‌حیدریه تحویل داده، افزود: با سیلو هم تماس گرفتیم؛ ولی متأسفانه جواب درستی نمی‌دهند و امروز و فردا می‌کنند. چند تا از چک‌هایی که به خاطر تهیه کود و سم داده بودم، برگشت خورده و حساب‌هایم مسدود شده است. لطفاً و حتماً پیگیر باشید؛ چون هیچ جا جواب درستی به کشاورز نمی‌دهند. من از طرف چند نفر با شما صحبت می‌کنم که امیدشان به پیگیری شما رسانه‌هاست.
این کشاورز با اشاره به اینکه در منطقه قلعه‌شیشه میان جلگه فعالیت دارد، ادامه داد: نخستین دفعه که گندم خود را به سیلوی رباط سنگ تحویل دادم، در تاریخ ۱۰ تیر و دومین بار در ۱۸ تیر بود. امروز چک داشتم و هیچ پولی نداشتم. مجبور شدم ۱۰۰میلیون تومان پول سودی ۱۰درصدی بگیرم تا چکم برگشت نخورد.

۵۶درصد از طلب کشاورزان پرداخت شده است

به سراغ مدیرکل غله و خدمات بازرگانی خراسان رضوی رفتیم تا بپرسیم علت این اتفاق چیست و چه زمانی طلب کشاورزان به صورت کامل پرداخت می‌شود.
محمد ابراهیم سهرابی با بیان اینکه تاکنون ۴۲۷هزار و۴۰۱ تُن گندم از ۲۳هزار و ۱۴۲ کشاورز خریداری کرده‌ایم، گفت: این خریدها که شامل ۵۴هزار و۷۷۶ محموله می‌شود، از ۲۸ اردیبهشت سال جاری آغاز شده است.
وی ادامه داد: ارزش ریالی گندم‌های خریداری‌شده ۲۱۰هزار و ۳۴۳ میلیارد ریال است که از این مبلغ، ۱۱۶ هزار میلیارد ریال، معادل ۵۶درصد آن به کشاورزان پرداخت شده است.
به گفته مدیرکل غله و خدمات بازرگانی خراسان رضوی، کشاورزانی که تا ۲۰ خرداد گندم خود را تحویل داده‌اند، ۸۰ درصد مطالبات خود را دریافت کرده‌اند. کشاورزان تحویل‌دهنده گندم از ۲۰ خرداد تا ۸ تیر، ۶۵درصد مطالبات خود را دریافت کرده‌اند و افرادی که از ۹ تیر تا ۱۹ مرداد گندم تحویل داده‌اند، ۳۶درصد مطالبات خود را دریافت کرده‌اند که این پرداختی‌ها در سراسر کشور به صورت هماهنگ انجام می‌شود.
سهرابی با بیان اینکه خرید گندم تاکنون نسبت به سال گذشته ۲۵درصد افزایش داشته، اظهار کرد: در سال گذشته مقدار خرید ۳۴۳هزار و ۷۴۳ تُن بوده که این افزایش به دلیل تولید بیشتر و قیمت مناسب گندم است.
وی با بیان اینکه در حال حاضر قیمت خرید گندم ۴۹هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر تن است، ادامه داد: این قیمت با احتساب ۲درصد افت مفید و یک‌درصد افت غیرمفید محاسبه شده و بارندگی‌های امسال نیز به افزایش سطح زیر کشت کمک کرده است.
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی خراسان رضوی تأکید کرد: در کل استان، ۵۵ مرکز خرید وجود دارد که شامل مراکز خرید، سیلوهای دولتی و خصوصی، کارخانه‌های آرد و انبارهای تعاون روستایی هستند که به عنوان مباشر در کار خرید گندم با اداره کل غله همکاری می‌کنند.
سهرابی درباره تأخیر و پرداخت نشدن طلب برخی از کشاورزان نیز گفت: وظیفه تأمین واریزی‌ها بر عهده سازمان هدفمندی یارانه‌هاست و واریز به حساب‌ها، توسط بانک کشاورزی صورت می‌گیرد. پرداخت‌ها به صورت متمرکز و کشوری است و ارتباطی به استان ندارد؛ ولی ما از طریق نمایندگان مجلس و استاندار خراسان رضوی پیگیر پرداخت‌ها هستیم. به طور معمول باید هر دو هفته یک بار واریزی‌ها انجام شود. امیدواریم شیرینی افزایش خرید ۲۵درصدی به کام کشاورزان تلخ نشود.

طبق اعلام اداره غله باید ۳۶درصد طلب کشاورز واریز می‎شد؛ ولی نشد

مسئله قابل توجه، تاریخی است که کشاورز تربتی برای تحویل گندم‌هایش به سیلوی رباط سنگ اعلام می‌کند که به واقع باید طبق آمار تاریخ پرداختی توسط اداره غله، تاکنون ۳۶درصد از طلبش را با توجه به اولویت‌های تحویل، دریافت کرده باشد؛ ولی حتی خبری از یک ریال واریزی هم برای این کشاورز که در راستای تولید محصولش یک‌ سال زحمت کشیده، نیست.
از طرفی با توجه به اینکه هنوز ۴۴درصد ارزش گندم خریداری‌شده به کشاورزان پرداخت نشده، انتظار اصلی گندم‌کاران نه افزایش آمار خرید؛ بلکه تسریع در پرداخت مطالبات است؛ به این دلیل که افزایش تولید بدون پرداخت به‌موقع، انگیزه کشاورزان برای ادامه مسیر را تضعیف می‌کند. با این حال به نظر می‌رسد مسئله تأخیر در پرداختی‌های کشاورزان تربتی را باید در جای دیگری نیز جست‌وجو کرد.