سیدعباس صالحی دوشنبه (۹ شهریورماه) در جلسه هیات امنای بنیاد علمی فرهنگی بوعلی سینا اظهار کرد: ابنسینا را میتوان نابغه آفرینش دانست؛ شخصیتی که وقتی از جهات مختلف به او نگاه میکنیم ویژگیهای منحصر به فردش را میتوانیم متوجه شویم.
وی با بیان اینکه در فلسفه چندین نوع فیلسوف داریم از جمله شارح، ناقد و مؤسس، افزود: ابنسینا از فیلسوفان مؤسس و نوآور است و در میان فیلسوفان مؤسس و نوآور نیز تنها برخی صاحب مکتب میشوند اما ابنسینا هم مؤسس بود و هم دارای مکتب.
صالحی گفت: از لحاظ جامعیت دانشی نیز تنوعی که در ابنسینا شاهد هستیم کمنظیر است و این گونه نیست که میان حوزههای مختلف دانش او عدم توازن وجود داشته باشد؛ وقتی فلسفه، طب، داروشناسی، علم النفس و دیگر حوزههای فعالیت علمی او را بررسی میکنیم، در همه آنها عمقِ دانشیِ متوازنِ قابل توجهی مشاهده میشود.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: از لحاظ تعداد تألیفات نیز حجم آثار او با توجه به عمر کوتاهی که داشت شگفتانگیز است، از لحاظ تاثیرگذاری بر زبان فارسی نیز باید توجه داشت که او از جمله مهمترین آغازگران تدوین زبان علم به زبان فارسی بود و آثاری که به زبان فارسی نوشت و معادلسازیهای فارسی که انجام داد از نخستین نمونهها در این زمینه به شمار میرود.
وی افزود: از نظر شهرت در جهان اسلام و سایر نقاط جهان و نیز تأثیری که بر روند علم تا امروز داشته است، جایگاه ابنسینا کاملاً روشن است.
ابنسینا از جایگاه خاص خود در جهان علم برخوردار است
صالحی بیان کرد: وقتی فهرست این ویژگیها را مرور میکنیم، میبینیم که گویی نعمتی غیرمترقبه در اختیار ما ایرانیان قرار گرفته است؛ مساله این است که چگونه این نعمت را پاس بداریم، ابنسینایی که در قله تاریخ علمی ایران قرار دارد، همچنان قابلیت طرح شدن و ارتباط برقرار کردن دارد و از جایگاه خاص خود در جهان علم برخوردار است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید بر اینکه باید دریابیم در این دوره برای ابنسینا چه کارهایی میتوان انجام داد، گفت: فلسفه گردهم آمدن ما ایجاد همافزایی است؛ نه همافزاییهای غیرمقدور بلکه همافزاییهایی که امکان تحقق دارند و در این بخش پارهای از پیشنهادها مطرح است.
وی افزود: پیشنهاد نخست این است که آثار موجودی که از قوت علمی برخوردار هستند و اکنون نیز آمادهاند با سرعت بیشتری برای انتشار آماده شوند.
صالحی با تاکید براینکه باید به انتشار آثاری که برای ابنسینا آماده شدهاند سرعت بخشید، اظهار کرد: خوب است دراین راستا طی دو سال آینده همت به خرج دهیم تا آثاری که آماده انتشار هستند منتشر شوند.
آثار منتشر شده در مورد ابنسینا «تحلیل محتوایی» شود
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه به پیشنهاد دوم خود پرداخت و افزود: در همین راستا از «خانه کتاب» گزارشی درمورد آثار منتشر شده پس از انقلاب درمورد «ابنسینا» اخذ کردم؛ تعداد زیادی کتاب «درباره ابنسینا» یا «از ابنسینا» منتشر شده است.
صالحی گفت: باید «تحلیل محتوایی» از این آثار داشته باشیم تا دریابیم این کتابها در چه سطح و رتبهای قرار میگیرند و چه گروههایی از مخاطبان را پوشش میدهند. برای مثال، در حوزه کودک و نوجوان، طی ۵۰ سال گذشته چه میزان کتاب درباره ابنسینا منتشر کردهایم؟ این بررسی میتواند هم خلأهای ما را نشان دهد و هم نقاط قوت و اعتبارسنجی فعالیتهایمان را مشخص کند اینکه در چه حوزههایی نسبتاً خوب کار کردهایم و در چه حوزههایی کاری نکردهایم.
وی افزود: از آنجا که ابنسینا در شاخههای مختلف دانش فعالیت داشته است ممکن است مثلاً درباره فعالیتهای ابنسینا در حوزه پزشکی تا حدودی کار کرده باشیم اما درباره فعالیتهای وی در موضوعاتی مانند نجوم یا موسیقی کمتر کار کرده باشیم؛ باید بتوانیم جامعیت و توازن موجود در شخصیت و دانش ابنسینا را در فعالیتهای خودمان نیز استمرار دهیم.
صالحی بیان کرد: هزاران جلد کتابی که درباره ابنسینا پس از انقلاب منتشر شده است (البته برخی چاپ مجدد است و یا صرفا در بخشی از آثار منتشر شده درمورد ابنسینا سخن گفته شده است مثلا یک فصل از یک کتاب) باید مورد اعتبار سنجی و مخاطبسنجی قرار گیرد و مشخص شود در چه موضوعاتی کار کردهایم و در چه موضوعاتی کمتر کار شده است البته همین کار را بایستی درباره پایاننامهها و نیز مقالت منتشر درباره ایشان نیز انجام داد.
باید «وضعیتسنجی ابنسیناپژوهی در ایران» در دستور کار قرار گیرد
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: باید «وضعیتسنجی ابنسیناپژوهی در ایران» داشته باشیم که ناظر به کتابها، پایاننامهها، مقالات باشد این وضعیتسنجی میتواند افقی برای چشمانداز و برنامه آینده به ما بدهد؛ یعنی بتوانیم بر اساس آن مشخص کنیم که در یک برنامه پنجساله یا حتی دهساله در چه حوزههایی باید بیشتر کار کنیم.
وی با بیان اینکه بنیاد باید برنامهای مبتنی بر وضعیتسنجی فعالیتهای علمی، ترویجی در مورد ابن سینا در ایران داشته باشد، افزود: طبیعتاً وضعیتسنجی آثار ابنسیناپژوهی در جهان نیز باید در کنار این پروژه قرار گیرد.
صالحی بیان کرد: نکته سوم درمورد موضوع «جایزه ابنسینا» است البته یونسکو جایزهای درمورد ابنسینا داشته و جایزه ابنسینا نیز میتواند برای فعالیتهای ابنسینا شناسی فرصتآفرین باشد.
وی گفت: چند وزارتخانه کاملاً مرتبط با ابنسینا داریم؛ وزارت فرهنگ، وزارت علوم، وزارت بهداشت و وزارت میراث فرهنگی یعنی هر چهار وزارتخانه با همکاری وزارت خارجه میتوانند در حوزه جایزه ابنسینا ورود و نقشآفرینی کنند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید براینکه در حوزه فعالیتهای هنری مرتبط با ابنسینا نیز ظرفیتهایی وجود دارد، اظهار کرد: برای مثال، سریال «ابنسینا» از دهه ۱۳۶۰ داریم و باید بررسی کنیم تا دریابیم امکان استخراج و تولید یک فیلم سینمایی از این مجموعه وجود دارد یا خیر.
وی گفت: اگر چنین امکانی وجود داشته باشد بحث عرضه بینالمللی آن نیز مطرح میشود؛ از جمله دوبله، زیرنویس و عرضه سریال در کشورهای مختلف. همچنین این سریال با دوبلههای مختلف نیز میتواند عرضه شود و این حداقل کاری است که میتوان انجام داد؛ این سریال، سریال خوبی است و همچنان میتواند برای بسیاری از کشورها قابل استفاده باشد بهخصوص اینکه «مُهر ساخت ایران» را با خود دارد.
صالحی بیان کرد: این مساله از آن جهت اهمیت دارد که امروز شاهد مصادره مفاخر ایرانی هستیم بنابراین لازم است از اقداماتی شبیه انتشار آثار سینمایی استفاده کنیم چرا که کتابخوانان محدود هستند اما مخاطبان فیلم و سریال و ....گستره بیشتری دارد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: ممکن است تولید یک سریال یا فیلم جدید زمانبر باشد اما وقتی یک اثر موجود داریم میتوانیم با استفاده از ظرفیتهایی مانند سازمان سینمایی و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، برای عرضه سریعتر آن اقدام کنیم البته در این زمینه ظرفیتهای دیگری مانند «انیمیشن» نیز وجود دارد.
صالحی بیان کرد: شخصیتی ایرانی مانند ابنسینا را که این میزان ظرفیت برای ارتباط جهانی داشته باشد به سادگی نمیتوان پیدا کرد آن هم در شرایطی که بحث انزوای ایران مطرح است و نکات و مسائل مختلفی در این زمینه وجود دارد، ابنسینا میتواند یک حلقه مهم برای اتصال ایران با جهان و جهان اسلام باشد.
وی افزود: با توجه به تلاشهایی که از سوی برخی کشورها برای مصادره ابنسینا وجود دارد باید پیش از آنکه این روندها به نتایج جدی برسد فعالتر عمل کنیم. بخشی از این اقدام، عرضه سریعتر آثاری است که در اختیار داریم و بخش دیگر حرکت به سمت تولید آثار و فعالیتهای جدید است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: فردوسی و ابنسینا دو بال ایران هستند؛ اگر بتوانیم این دو بال را در کنار یکدیگر به خوبی پیش ببریم مساله ایرانیت میتواند قِوام مهمتر و جایگاه اصلیتری پیدا کند.
همچنین در این جلسه در مورد بودجه، ساختار و پیشنهادهایی برای افزایش بهرهوری عملکرد بنیاد علمی فرهنگی بوعلی سینا بحث و تصمیمگیری شد.
نظر شما