به مناسبت افتتاح مدرسه فقیه بزرگ، شیخ محمد حسین کاظمی در شهر کاظمین مقدس، دفتر حضرت آیتالله العظمی سید سیستانی، جایگاه علمی این شهر را ستود و از تلاشهای آن فقید در نشر علوم فقهی و تربیت شاگردان برجسته تجلیل کرد.
متن زیر از سوی دفتر حضرت آیتالله العظمی سید علی حسینی سیستانی به مناسبت افتتاح مدرسه مرجع فقید، شیخ محمد حسین کاظمی (قدس سره) صادر شده است:
بسمالله الرحمن الرحیم
حمد و سپاس خدای را که پروردگار جهانیان است، و درود و سلام بر بهترین آفریدگان و برگزیدهترین بندگانش، سید المرسلین حضرت محمد مصطفی و بر خاندان پاک و پاکیزه و بزرگوارش.
سلام علیکم و رحمة الله و برکاته.
در این روزهای مبارک که سالروز میلاد پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله و سلم) و سالروز امام جعفر بن محمد صادق (علیه السلام) را سپری میکنیم، بسیار خرسندیم که در محضر شما بزرگواران برای افتتاح این بنای مبارک، یعنی «مدرسه علوم دینی» حضور داریم؛ مدرسهای که مرجع عالیقدر دینی عراق، حضرت آیتالله سید علی حسینی سیستانی دستور ساخت آن را به نام عالم ربانی و فقیه بزرگ، شیخ محمد حسین کاظمی (رضوان الله علیه) صادر فرمودند.
شهر کاظمین مقدس که پیکر پاک امامین همامین، حضرت موسی بن جعفر (علیه السلام) و امام محمد الجواد (علیه السلام) را در آغوش دارد، از چندین قرن پیش تا همین اواخر، یکی از کانونهای علوم دینی بر پایه شیوه ائمه اهلبیت (علیهم السلام) بوده است. در این شهر، گروه کثیری از علمای بزرگ پرورش یافتند که خود چشمهای از علوم آن بزرگواران، منبعی برای اهل فضل و مقصد و پناهی برای طلاب علوم دینی بودند. از جمله آنان میتوان به محقق شهیر، سید محسن کاظمی، علامه سید عبدالله شبر، فقیه جلیلالقدر، شیخ محمد حسن آل یاسین، محقق بزرگ، شیخ اسدالله تستری، مرجع دینی، سید اسماعیل صدر، سید حسن صدر، عالم مجاهد، سید مهدی حیدری، علامه موسوعی، سید هبةالدین شهرستانی و دیگر بزرگانی اشاره کرد که مجال در اینجا برای ذکر نامهای شریفشان اندک است.
از جمله بزرگترین علمای منسوب به این بقعه مقدس، فقیه بزرگ، شیخ محمد حسین کاظمی (قدس سره) است. مورخان ذکر کردهاند که ایشان در سال ۱۲۲۴ (حدود ۱۱۸۷ شمسی) و به قولی ۱۲۳۰ (حدود ۱۱۹۳ شمسی) در این شهر متولد شد. پدرش از نظر مالی در تنگنا بود و او مخفیانه از پدر به تحصیل علم پرداخت، چرا که پدر میخواست او را در امر معاش یاری دهد. او در زادگاهش مقدمات را به پایان رساند و سپس به نجف اشرف مهاجرت کرد و با وجود فقر، با جدیت به طلب علم مشغول شد. بسیار پیش میآمد که شب را گرسنه سر بر بالین مینهاد، اما با این وجود از جدیت در طلب علم باز نمیماند. او در درس بزرگترین علما و مشهورترین مدرسان آن روزگار حاضر شد؛ همچون شیخ حسن کاشف الغطاء (صاحب انوار الفقاهة)، شیخ محمد حسن نجفی (صاحب جواهر)، شیخ جواد ملا کتاب، شیخ محسن خنفر، شیخ مرتضی انصاری و دیگران. ایشان مدت زمان قابل توجهی ملازم این بزرگان بود و بر بهرهگیری از علوم آنان و نوشیدن از سرچشمههای دانششان مداومت ورزید. توفیق همراهش بود و مشیت الهی یاریاش کرد؛ تا آنجا که در میان همردیفان خود درخشید و در محافل پیرامونش از ایشان به نیکی یاد شد. ایشان به اهتمام، اجتهاد و پیگیری مداوم در کار شهره گشت تا جایی که به جایگاهی والا دست یافت و از هوشمندترین فقها و ژرفاندیشترین آنان شمرده شد. ایشان سالهای طولانی به تدریس پرداخت و جمعی از مجتهدان برجسته و علمای بزرگ نزد او پرورش یافتند؛ آنان از زلال فضل ایشان سیراب شدند و به فراوانی دانش، پیشگامی، تبحر و استواری قدم ایشان اعتراف کردند.
پس از آن، دیری نپایید که آوازهاش در آفاق و اقلیمها پیچید و از مشهورترین فقهای عراق شد. مردم در امر تقلید به آیت الله کاظمی رجوع کردند و ایشان یکی از اکابر مراجع و بزرگان آنان شد. رساله فتواییاش به چاپ رسید و به انجام تمام تکالیف شرعی همت گماشت و بار هدایت و ارشاد را بر دوش کشید تا آنکه در شب یازدهم و به قولی بیست و دوم ماه محرم الحرام سال ۱۳۰۸ هجری قمری (مصادف با حدود مرداد ۱۲۶۹ شمسی) در نجف اشرف دار فانی را وداع گفت و در یکی از حجرههای صحن شریف از سمت قبله، نزدیک باب سلطانی به خاک سپرده شد. وفات ایشان در ایام تابستان بود و بر خلاف عادت، ابرها متراکم شدند و آسمان بارید. شاعر مشهور، سید جعفر حلی، در تاریخ وفات او به این نکته چنین اشاره کرده است:
«بحر علمی را از دست دادیم که چه علمی پربار داشت
ابرها در تابستان برایش گریستند و جهان را به سوگ و تاریکی نشاندند
آنگاه که درگذشت، تاریخش را چنین نوشتند: (با مرگ او شکافی در اسلام پدید آمد)»
آیت الله کاظمی آثار فقهی مهمی از خود بر جای گذاشت که برجستهترینِ آنها کتاب «هدایة الأنام» در شرح «شرائع الإسلام» است که در آن تا کتاب القضاء پیش رفت و در بیست و هفت جلد به پایان رسید. در قدیم، سه جلد از آن در نجف اشرف به چاپ رسید و به ما خبر رسیده است که برخی مراکز تحقیقی وابسته به آستان مقدس حسینی در صدد تحقیق و چاپ آن هستند؛ خداوند آنها را در این راه یاری دهد.
شایان ذکر است که آیت الله کاظمی فرزندانی داشت که تعدادی از آنان در زمان حیات ایشان وفات یافتند؛ از جمله شیخ محمد حسن، که از دخترِ شیخ «صاحب جواهر» بود. و از کسانی که پس از ایشان باقی ماندند، شیخ احمد، دامادِ علامه شیخ علی رفیش نجفی، و شیخ محمد جواد بود که او نیز دو فرزند به نامهای شیخ جعفر و شیخ مهدی داشت. شیخ جعفر از خود پنج فرزند بر جای گذاشت که مشهورترینشان، ادیب فاضل، شیخ عبد المنعم است که در سال ۱۳۹۷ هجری قمری (مصادف با حدود سال ۱۳۵۶ شمسی) وفات یافت و از تألیفات سودمند او کتاب «مَن کُنتُ مَولاهُ فَهذا عَلیٌّ مَولاهُ» در دوازده جلد میباشد.
در عصر حاضر، بسیاری از نوادگان و فرزندانِ دخترِ این خاندان شریف وجود دارند که برخی از آنان از حاضرین در این مراسم باشکوه هستند؛ اما آنان مسیرهای دیگری غیر از طلب علوم دینی را در پیش گرفتهاند. از خداوند متعال مسألت داریم که آنان را به سوی آنچه خشنودی اوست، موفق بدارد.
نظر شما