به گزارش قدس آنلاین، این آثار که معمولاً برای تماشای سریع و تمامصفحه در تلفن همراه طراحی میشوند، تنها نسخهای عمودی از سریالهای کلاسیک نیستند، بلکه بهتدریج زبان روایی و قواعد بصری خاص خود را پیدا کردهاند. محدودیت قاب، مدت کوتاه قسمتها، ریتم متفاوت روایت و نزدیکی بیشتر دوربین به شخصیتها، سازندگان را ناگزیر کرده است در میزانسن، دکوپاژ، بازی بازیگران و حتی شیوه قصهگویی تجدیدنظر کنند.
در همین زمینه مجید توکلی، کارگردان سینما در دومین کارگاه آموزشی جشنواره ریلیمو درباره ویژگیها، دشواریها و فرصتهای فیلمسازی در قاب عمودی سخن گفت و تأکید کرد که این قالب، بیش از تجهیزات گرانقیمت، به جسارت، شناخت درست فرم و قصهای جذاب نیاز دارد.
این فیلمساز درباره ساخت سریال های عمودی (میکرودراما) میگوید: ساخت سریال عمودی به چند دلیل کار سختتری است. یکی از مهمترین دلایل این است که دست شما را در میزانسن میبندد. در قاب عمودی نمیتوان آنچنان میزانسن داد و در نتیجه مجبورید به سوژه نزدیکتر شوید. این محدودیت روی دکوپاژ هم تأثیر میگذارد و باعث میشود دکوپاژ سادهتر شود.
او اضافه میکند: ساخت سریالهای عمودی جسارت بیشتری میخواهد، چون شما مجبورید از لانگ شات بروید به بسته و مدیوم شات و طبیعتاً کار سختتری پیدا میکنید.
به باور این کارگردان، در این شرایط بازی بازیگر باید رئالتر باشد چون نماها بستهتر هستند، امکان اغراق کمتر میشود و بازیگر باید سادهتر بازی کند. وقتی دو کاراکتر با هم حرف میزنند، دوربین معمولاً بین مدیوم، مدیوم بسته و جزئیات حرکت میکند و فرصت اینکه دوباره به لانگ شات بروید یا تو شات (شات کوتاه) را نشان بدهید، کمتر است. بنابراین باید از فضای اغراق فاصله بگیریم و بازی سادهتری داشته باشیم.
فرصتی که امروز در اختیار فیلمسازان جوان است
به گفته توکلی در سریال عمودی دکوپاژ هم تغییر میکند چون میزانسن گستردهای ندارید، باید سادهتر برگزار کنید اما این سادگی بسیار پیچیده است.
کارگردان «متولد ۶۵» با بیان اینکه امروز دفاتر مختلفی در حال ساخت سریال های میکرودراما هستند و این فرصت ایجاد شده که سریالهای اینچنینی ساخته شوند، خاطرنشان میکند: فیلمسازان جوان می توانند از این فرصت استفاده کنند. مسیر جذابی است برای اینکه خودشان را ثابت کنند و زودتر به یک جریانسازی برسند. حداقل در زمان ما چنین اتفاقی نیفتاده بود و این فرصت وجود نداشت.
وی ادامه میدهد: در قاب عمودی باید حواسمان باشد که قرار نیست با میزانسنهای پیچیده خودمان را نشان بدهیم. کارگردانی باید در خدمت قصه باشد. مخاطبی که در مترو، مطب دکتر یا محل کار با موبایل سریال میبیند، بیش از هر چیز میخواهد قصه جذابی ببیند. اگر قصه درست تعریف شود، مخاطب با آن همراه میشود، حتی اگر از نظر تکنیکی همه چیز ایدهآل نباشد.
این کارگردان یادآور میشود: معمولاً بهتر است تعداد کاراکترها در صحنه محدود باشد و قصه سادهتر و مستقیمتر روایت شود. همچنین زیاد کردن کاتها هم لزوماً به معنای جذابتر شدن نیست. پرکات بودن میتواند مخاطب را خسته کند و تمرکزش را از بین ببرد. باید بدانیم کجا کات بزنیم و چرا کات میزنیم.
توکلی با اشاره به کارکردهای ابزار موبایل در این شکل فیلمسازی میگوید: موبایل خودش میتواند تبدیل به یک کاراکتر و ابزار روایت شود. چت، تماس تلفنی، تماس تصویری، پیام صوتی و گوش دادن به ویس، همه میتوانند بخشی از قصه باشند. این اتفاق بهخصوص در قاب عمودی جواب میدهد، چون خود موبایل هم عمودی است.
وی اضافه میکند: بعضی فضاها هم بهطور طبیعی برای قاب عمودی مناسبتر هستند؛ مثلاً آسانسور یا راهپله. در چنین فضاهایی خود معماری به شما کمک میکند و فرم عمودی را میپذیرد.
این کارگردان معتقد است که برای این شکل از فیلمسازی بایستی سادهترین فرم را برای تعریف قصه انتخاب کرد و یادآور میشود: قرار نیست با میزانسن، لنز، حرکت دوربین یا هر تکنیک دیگری ثابت کنیم که کارگردانی بلدیم. همه این ابزارها زمانی ارزش دارند که در خدمت داستان باشند.
نظر شما