نخستین آموزشگاه مامایی به نام «مدرسه قابلگی» با 10 شاگرد در سال 1298 در بیمارستان بانوان (زنان سابق) شهر تهران تاسیس شد. پس از گذشت 10 سال، نخستین آموزشگاه عالی مامایی در سال 1308 با اعطای مدرک معادل لیسانس به عنوان یکی از شعب مدرسه طب آغاز به کار کرد. در سال 1313 دانشگاه تهران تأسیس و سپس دانشکده پزشکی آن نیز افتتاح شد. به دنبال آن چند سال بعد در سال 1319 بیمارستان زنان به دانشکده پزشکی ملحق شد. از این آموزشگاه تا سال 1331 در مجموع 462 نفر فارغ التحصیل شدند.
از سال 1335 تا 1358 برنامه آموزشی آموزشگاه به برنامه 5/1 ساله پرستاری و مامایی برای لیسانسیه‌های پرستاری تغییر یافت. پس از آن در پی سه سال تعطیلی انقلاب فرهنگی از آغاز سال 1362 با نام «مدرسه عالی مامایی» شروع به کار کرد و دوباره از ورودی دیپلم به تربیت کاردان و کار‌شناس مامایی اختصاص یافت. در سال 1365 پس از انتقال آموزش گروه‌های پزشکی از آموزش عالی به وزارت بهداشت، دانشکده‌های پرستاری و مامایی تاسیس شد که در بهمن 1368 مصوب شد و هم اکنون در تربیت دانشجویان کار‌شناسی و کار‌شناسی ارشد مامایی ارایه خدمت می‌کنند.

مادران امروزی
مادرم می‌گوید خانمهای جوان امروزی خیلی نازک نارنجی شده‌اند که از ماه اول بارداری تا ماه آخر، مدام به پزشک مراجعه می‌کنند، سونوگرافی می‌کنند و در آخر ماه‌های بارداری هم بدون اینکه درد زایمان به سراغشان بیاید، خوش تیپ می‌کنند و می‌روند بیمارستان تا سزارین کنند. قدیم‌ها اصلاً این گونه نبود. خانمها پس از چند ماه از بارداری متوجه می‌شدند باردار هستند و در ماه آخر وقتی درد زایمان به سراغشان می‌آمد بعد از تحمل درد فراوان، بسته به اینکه در چه موقعیتی زندگی می‌کردی، شهر و یا روستا، بچه توسط قابله خانگی و یا در بیمارستان توسط ماما‌های دوره دیده به دنیا می‌آمد.
امروزه اغلب مادران جوان از ترس زایمان طبیعی، تنشان را به تیغ جراحی می‌سپارند و فکر می‌کنند همین که درد زایمان طبیعی را تحمل نمی‌کنند دیگر دردی نخواهند داشت، در حالی که بریدن بدن با تیغ جراحی زخمی است که ممکن است بهبودش سالها طول بکشد. سزارین یک جراحی عمیق و پر هزینه است و این روز‌ها خانم دکتر‌ها هم که استقبال زیاد مادران جوان را از سزارین می‌بینند مبالغی پول بابت سزارین از بیمار در مطب می‌گیرند و بعد او را در بیمارستان جراحی می‌کنند. این رقم بسته به شهرت پزشک متفاوت است و گاهی به 5 میلیون تومان هم می‌رسد. این علاقه کورکورانه سبب شده است فارغ التحصیلان مامایی حتی اگر برای گذراندن طرح هم در بیمارستان مشغول باشند بیکار بمانند، زیرا تنها در صورتی می‌توانند کاری انجام بدهند که بیمار بخواهد زایمان طبیعی داشته باشد.

بیکاری ماما‌ها
بر اساس استانداردهای بین‌المللی باید به ازای هر هزار تولد، 30 تا 50 ماما در نظام بهداشت و درمان وجود داشته باشد. با اینکه در کشور با خیل ماماهای بیکار مواجه هستیم، اما به ازای هر هزار تولد تنها 12 ماما وجود دارد، که این مسأله نشان می‌دهد هنوز از خیل نیروهای جوان با استعداد به دلیل نبود شناخت جایگاه واقعی آنها استفاده بهینه نشده است. بر اساس آمار سال 92 سازمان نظام پزشکی شمار ماماهای دارای شماره نظام مامایی 18 هزار و 830 نفر، شمار ماماهای دارای پروانه مطب 5245 نفر و شمار ماماهای دارای مطب 3827 نفر است.
از 35 هزار مامای دانش آموخته 10 هزار نفر در مراکز بهداشتی درمانی دولتی شاغلند و بر اساس آخرین آمار، شمار دانش‌آموختگان در فاصله زمانی سالهای 70‌تا‌82، ‌40 هزار و 312 نفر است که کاردانها، کارشناسها و کارشناسان ارشد مامایی را شامل می‌شود.
زهرا حسن‌زاده، دانش آموخته مامایی به خبرنگار ما می‌گوید: نه تنها در شهرهای بزرگ که در شهرستانها هم ماما‌ها بیکار هستند، زیرا اغلب بیماران ترجیح می‌دهند به جای اینکه توسط یک ماما معاینه شوند به مطب پزشک زنان بروند. وی می‌گوید: حتی زنان مسن هم برای مراقبت‌های پس از یائسگی به سراغ ما نمی‌آیند؛ بنابراین حتی اگر بخواهیم در مطب خودمان هم کار کنیم پول پرداخت اجاره را هم نمی‌توانیم به دست آوریم.

در روستاها هم برای ماماها کار نیست
هما خیریه، کارشناش ارشد مامایی نیز به خبرنگار ما می‌گوید: برای اینکه بیکار نباشم حاضرم حتی برای انجام امور مامایی و مراقبت و حتی زایمان زنان به روستا‌ها بروم، اما در روستا‌ها هم نمی‌توان براحتی برای انجام خدمات اینچنینی کار پیدا کرد. در روستا خانه‌های بهداشت وجود دارد که بهیار و یا ماماهایی که در استخدام وزارت بهداشت هستند در آنجا کار می‌کنند و اگر ما بخواهیم مستقلا به آنجا برویم باز هم دچار مشکل می‌شویم.
این ماما، اصلی‌ترین مشکل ماما‌ها را بیکاری برمی‌شمارد و می‌افزاید: شاید بیماران حق داشته باشند به سراغ ما نیایند، زیرا اگر بیماری احتیاج به سونوگرافی و یا حتی دارو داشته باشد ما اجازه نوشتن در دفترچه بیمه را نداریم، چون مهر ما اعتبار ندارد و بیمه سونوگرافی را که ما تجویز کنیم قبول نمی‌کند.

زایمان رایگان
این روز‌ها مدام زایمان طبیعی رایگان در بیمارستانها تبلیغ می‌شود و یکی از دلایل اصلی آن هم این است که کشور ما شاگرد اول در انجام سزارین است! این را آمارها می‌گویند. به گفته وزیر بهداشت 46 درصد زایمانها در کشور به روش سزارین انجام می‌شود، این در حالی است که متوسط سزارین در دنیا بین 15 تا 25 درصد است.
دکتر هاشمی در خصوص رایگان شدن زایمان طبیعی گفت: در بخش زایمان طبیعی، رسانه‌ها و تیم سلامت در اطلاع رسانی مزایای این نوع زایمان و مخاطرات سزارین کوتاهی کرده‌اند.

پزشکان، بیماران را به سزارین تشویق نکنند
به گفته دکتر هاشمی، جامعه پزشکی موظف به هدایت مردم به انتخاب بهترین مسیر در زمینه زایمان هستند.
البته بحث تشویق بیمار توسط پزشک به انجام سزارین را نباید نادیده گرفت ولی بالاخره ناچاریم به سمت مسیر درست حرکت کنیم و این کار به حوصله و فرهنگسازی نیاز دارد.
دکتر هاشمی تأکید کرد: در این زمینه به سیاست‌های تشویقی نیز نیاز هست و یکی از مشوقهای مهم در این زمینه اصلاح میزان پرداختها است که رقم آن در بیمارستانهای دولتی بسیار متفاوت است.
به گفته دکتر هاشمی البته رسیدن به این هدف کار راحتی نیست و نباید انتظار داشت در دو سه هفته آینده به تحقق بپیوندد، ولی در سه تا چهار ماه آینده حتما شاهد اصلاح پرداختها خواهیم بود. در گام اول، 80 تا 90 درصدی که مردم خارج از فهرست پرداخت می‌کنند را باید اصلاح کنیم.
در این راه یکی از اولویتهای وزارت بهداشت برای کاهش هزینه‌ها باید فرهنگسازی و استفاده از توان انبوه دانش آموختگان مامایی باشد که به دلیل نبود ساختارهای درست، بیکار مانده‌اند.