در معاملات روز ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ در تالار پتروشیمی بورس کالای ایران، چهار گرید مختلف پلیاتیلن ترفتالات بطری (PET) با رقابت چشمگیر خریداران مواجه شدند؛ رقابتی که در برخی موارد باعث شد قیمت نهایی تا بیش از دو برابر نرخ پایه افزایش پیدا کند.
بر اساس دادههای معاملاتی، مجموع عرضه این محصول ۱۴۸۰ تن بود، در حالی که تقاضای ثبتشده به ۲۷۸۸ تن رسید. این یعنی بیش از ۱۳۰۰ تن تقاضا بدون پاسخ باقی ماند؛ موضوعی که به شکل مستقیم به تشدید رقابت و رشد قابل توجه قیمتها در معاملات منجر شد.
جزئیات معاملات گریدهای مختلف PET بطری
در این روز چهار گرید MBG۸۲۰، K-۰۷۶، YSY۰۱ و BGWK-۸۲۱ عرضه شدند که هر چهار مورد با استقبال بالا و رقابت خریداران روبهرو شده و کل حجم آنها به فروش رسید.
گرید MBG۸۲۰؛ رشد تقریباً دو برابری قیمت
بیشترین حجم عرضه مربوط به این گرید بود که توسط شرکت محب پلیاستر خاوران ارائه شد:
عرضه: ۷۴۰ تن
قیمت پایه: ۲۰۵ میلیون تومان
تقاضا: ۱۲۴۰ تن
در نهایت میانگین قیمت معامله به ۴۰۸.۵ میلیون تومان رسید؛ یعنی تقریباً دو برابر قیمت پایه. همچنین حدود ۵۰۰ تن تقاضا بدون پاسخ باقی ماند.
گرید K-۰۷۶؛ رقابت کمتر اما همچنان افزایشی
این گرید وارداتی با عرضه ۳۰۰ تن و قیمت پایه ۲۹۵ میلیون تومان ارائه شد:
تقاضا: ۳۴۰ تن
قیمت نهایی: ۳۵۴.۷ میلیون تومان
با وجود قیمت پایه بالاتر، همچنان تقاضا از عرضه پیشی گرفت و ۴۰ تن تقاضای بدون پاسخ ثبت شد.
گرید YSY۰۱؛ جهش شدید قیمت
یکی از رقابتیترین معاملات مربوط به این گرید بود:
عرضه: ۶۰ تن
قیمت پایه: ۱۹۲ میلیون تومان
تقاضا: ۲۲۸ تن
میانگین قیمت معامله به ۴۷۲ میلیون تومان رسید؛ رشدی بیش از ۱۴۶ درصد نسبت به قیمت پایه. در این عرضه نیز ۱۶۸ تن تقاضا بیپاسخ ماند.
گرید BGWK-۸۲۱؛ تقاضای نزدیک به سه برابر عرضه
این گرید نیز شرایط مشابهی داشت:
عرضه: ۳۸۰ تن
تقاضا: ۹۸۰ تن
قیمت پایه: ۱۹۲ میلیون تومان
قیمت نهایی: ۴۶۴.۳ میلیون تومان
در این بخش، ۶۰۰ تن تقاضای مازاد ثبت شد که نشاندهنده شدت رقابت در بازار است.
شکاف عرضه و تقاضا؛ عامل اصلی افزایش قیمت
در مجموع:
کل عرضه: ۱۴۸۰ تن
کل تقاضا: ۲۷۸۸ تن
تقاضای بدون پاسخ: ۱۳۰۸ تن
این اختلاف قابل توجه، مهمترین دلیل افزایش قیمتها و رقابت شدید میان خریداران محسوب میشود.
تأیید نقش رقابت در افزایش قیمتها
نتایج این معاملات در حالی رقم خورد که قیمتهای پایه تغییر محسوسی نداشتند. پیشتر نیز دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی اعلام کرده بود که رشد قیمت PET بیشتر ناشی از رقابت خریداران و افزایش تقاضاست، نه کاهش عرضه. معاملات امروز نیز این دیدگاه را تأیید میکند.
راهکارهای بازگشت تعادل به بازار
کارشناسان معتقدند تا زمانی که این شکاف میان عرضه و تقاضا ادامه داشته باشد، رقابت و افزایش قیمتها نیز تداوم خواهد داشت. در این شرایط، مهمترین راهکارها عبارتاند از:
افزایش حجم عرضه داخلی
تسهیل واردات
ایجاد اطمینان از تداوم تأمین مواد اولیه
این اقدامات میتواند به کاهش انتظارات تورمی و افت سطح رقابت در بازار کمک کند.
احتمال رفتارهای احتکاری
برخی تحلیلگران نسبت به شکلگیری رفتارهای احتکاری هشدار میدهند. اختلاف زیاد میان قیمت پایه و قیمت نهایی ممکن است باعث شود برخی خریداران بیش از نیاز واقعی خرید کنند، که این موضوع خود به تشدید تقاضا و ادامه نوسانات قیمتی منجر میشود.
ابزارهای نظارتی برای کنترل بازار
برای مدیریت این شرایط، ابزارهایی در نظر گرفته شده است، از جمله:
تعیین سقف خرید بر اساس ظرفیت تولید
نظارت بر مصرف واقعی
ثبت موجودی در سامانههای رسمی
رصد زنجیره توزیع
اجرای دقیق این ابزارها میتواند از تقاضای غیرواقعی جلوگیری کند.
اهمیت PET در صنایع پاییندستی
PET بطری یکی از مواد اولیه کلیدی در صنایع بستهبندی است و در تولید انواع بطریهای نوشیدنی، روغن و محصولات شوینده کاربرد گسترده دارد. بنابراین نوسان قیمت آن مستقیماً بر قیمت بسیاری از کالاهای مصرفی اثر میگذارد.
چشمانداز بازار
بازار PET بطری همچنان تحت فشار تقاضا قرار دارد و در کوتاهمدت احتمال تداوم رقابت وجود دارد. با این حال، در صورت افزایش عرضه، ورود محمولههای وارداتی و مدیریت بهتر تقاضا، انتظار میرود بازار بهتدریج به سمت تعادل حرکت کرده و فاصله میان قیمت پایه و قیمت معاملات کاهش یابد.
نظر شما