چندی پیش وزیر آموزش و پرورش از ممنوعیت استخدام نیرو در آموزش و پرورش تا چهار سال آینده خبر داد در حالیکه قرار بود نیروهای حق التدریسی جذب این وزارتخانه شوند.
شکی نیست که نیروهای استخدام شده در آموزش و پرورش ارتباط و تأثیرگذاری مستقیمی بر آینده آموزشی و تربیتی فرزندان این سرزمین دارند. در حقیقت این معلمان هستند که شرایط فردای کشور را رقم می زنند و به همین دلیل، استخدام نیروهای آموزشی و تربیت علمی و صحیح آنها از مسایلی است که باید مورد توجه قرار گیرد. اما این موضوعی است که بخصوص پس از حذف نظام تربیت معلم، سالهاست به فراموشی سپرده شده است.

«تربیت معلم» نباید تعطیل می شد

«سید علیرضا واعظی» دبیر آموزش و پرورش و کارشناس نظام آموزشی در این باره به خبرنگار ما می گوید: «تربیت معلم» نباید تعطیل می شد و باید در جهت بالا بردن بهره وری نیروهای آموزشی و امور پرورشی از سوی آموزش و پرورش تلاش بیشتری صورت می گرفت.
وی با اشاره به اینکه در سالهای اخیر زمزمه هایی برای تقویت تربیت معلم شنیده می شد اما این تلاشها به جایی نرسیده، می افزاید: به نظر من موفقیتهای هر سازمان به توانمندی نیروی انسانی اش مربوط است و تربیت معلم برای آموزش و پرورش خوب کار می کرد و در عمل هم نشان داده بود که برای بالا بردن توان علمی مراکز آموزشی عالی خوب و مفید بوده است.
این مدرس و صاحبنظر نظام آموزشی در ادامه به لزوم تغییر نگاه مسؤولان آموزش و پرورش اشاره کرده و متذکر می شود: به بهانه اینکه اداره مراکز تربیت معلم هزینه دارد این مراکز را در هاله فراموشی فرو برده اند در صورتی که این دلیل قانع کننده ای برای تعطیلی یا محدودسازی نهاد مفیدی مانند تربیت معلم نیست و نباید دولت به این نوع مراکز پرورش نیروی انسانی نگاه اقتصادی داشته باشد.
به گفته واعظی بکارگیری معلمان شرکتی، هم کم لطفی به نظام تعلیم و تربیت بود و هم قداست حرفه و هنر معلمی را زیر سوال برد و نه تنها بار بیکاری با این نوع راهکارها کم نمی شود بلکه تزریق این نیروها فقط می تواند با نیتهای سیاسی و غیر صنفی انجام شود. نیروهای شرکتی معمولا تخصص و تعهد فرهنگی و آموزشی لازم را ندارند در حالی که هم اینک ما نیازمند تخصصی شدن آموزش در مقاطع تحصیلی هستیم و استفاده از این نیروها با این هدف منافات دارد.

مشکل تعلیم و تربیت

دکتر «محمد رضا بیات» مدرس تربیت معلم در این زمینه به خبرنگار ما می گوید: لازم است دانشگاه های تربیت معلم در زمینه تعلیم و تربیت در کشور با اخلاص و دقت علمی وارد میدان شده و با دانش افزایی معلمان، به عنوان میدان داران عرصه فرهنگ و مهارت، به تدوین کتابهای درسی و تهیه مواد کمک درسی و تکنولوژی آموزشی نیز کمک کنند تا آینده سازانی ورزیده و با اعتماد به نفس داشته باشیم.
وی تصریح می کند: باید بدانیم در حال حاضر مشکل کشور ما در حوزه تعلیم و تربیت و مسایل فرهنگی بیشتر است و در کل، جامعه ما دارای مشکل تربیتی است. از سوی دیگر متاسفانه مراکز آموزشی ما از کارکرد تربیتی لازم برخوردار نیستند و همین مساله زمینه ساز ایجاد برخی آسیبها در جامعه شده است.
وی با بیان این که معلمان آن طور که باید به امور تربیتی آگاه نیستند، متذکر می شود: بر اساس آمار قوه قضاییه 15 میلیون پرونده تخلف در جمعیت 70 میلیونی کشور وجود دارد که این امر از مشکل تربیتی در جامعه ناشی می شود که یکی از راهکارهای اساسی برای رفع این مساله تربیت معلمان متخصص و متعهد است.

دانشگاه تربیت معلم

این کارشناس نظام آموزشی همچنین بیان می کند: برای رفع مشکل، لازم است با ایجاد عزم ملی در گام اول در دانشکده های علوم تربیتی سراسر کشور، دانشگاه و مراکز تربیت معلم ایجاد شود تا مشکلی به نام نیروی انسانی در نظام آموزشی نداشته باشیم.
به گفته وی بخش مهم این مشکلات با ارتقای تعامل آموزش و پرورش با آموزش عالی کشور برطرف می شود و در این راستا باید نسبت به ارزشیابی سطح علمی رشته ها در سطح کشور و دگرگونی در شیوه آموزش نیز اقدام شود یعنی همه معلمان باید دارای مدرک لیسانس بوده و واحدهای تعلیم و تربیت را نیز گذرانده باشند.

معلمان شرکتی

وزیر آموزش و پرورش یا معاونانش هر از چندی اعلام می کنند معلمان شرکتی به تاریخ پیوسته اند اما متاسفانه تعداد دقیق معلمان شرکتی مشخص نیست و آماری در این زمینه نداریم. هم اینک آموزش و پرورش مانند وزارت علوم به این دسته از معلمان نیاز دارد اما نمی تواند همه آنها را استخدام کند. به طور مثال معلمانی هستند که تنها 6 ساعت در هفته در کلاس درس حضور دارند که تعداد آنها کم هم نیست.

استخدام دانشجویان تربیت معلم

در همین رابطه معاون نیروی انسانی وزارت آموزش و پرورش در حوزه متوسطه حرفهای دیگری برای گفتن دارد. به گزارش پایگاه اطلاع رسانی آموزش و پرورش، وی گفته است: مشکل استخدامی دانشجویان تربیت معلم در سال 90 حل می شود و با موافقت وزیر، دانشجویان دختر فارغ التحصیل مراکز تربیت معلم و دانشجویان پسر این مراکز که دوره سربازی را گذرانده اند مشمول این استخدام هستند و با اخذ مجوز معاونت نظارت و راهبردی ریاست جمهوری، آنان به استخدام وزارت آموزش و پرورش در خواهند آمد.
به گفته ابراهیم سحرخیز معاون متوسطه وزیر، دانشجویان فارغ التحصیل مراکز تربیت معلم که دوره سربازی را نگذرانده اند به عنوان سرباز معلم به کار گرفته شده و کلیه برگزیدگان مسابقات عملی فنی و حرفه ای کشور بدون حضور در کنکور وارد دانشکده های فنی و حرفه ای می شوند. به گفته وی برای راه اندازی مجدد و اثربخشی تربیت معلم، در حال حاضر برنامه ریزی های خوبی در وزارت آموزش و پرورش در حال انجام است.