من آشیانه اشراف را بهدلیل جذابیت بیشترش بهنسبت دیگر آثار تورگنیف برای ترجمه انتخاب کردم. در بطن این رمان، که سیری ماجرایی و سرگرمکننده دارد، داستانی عاشقانه به چشم میخورد و از گفتوگوهای طولانی رمان معروف تورگنیف، پدران و پسران، خبری نیست.
شخصیت محوری آشیانه اشراف مانند رودین، اثر دیگر تورگنیف، تیپ شخصیتی است که با نام «آدم زیادی» شناخته میشود. آدم زیادی در قرن نوزدهم روسیه به کسانی گفته میشد که معمولاً از طبقه اشراف و تحصیلکرده بودند و ذهنشان پر از ایده و طرح بود اما در مرحله عمل بازمیماندند و کاری از دستشان برنمیآمد. نمونه این افراد در قرن نوزدهم روسیه بسیار زیاد بود و بههمینخاطر میگویم که تورگنیف در این رمان به مشکلات نسل خودش پرداخته است.
تکرار «آدم زیادی» در آثار تورگنیف ناشی از سرخوردگی قیام دکابریستها در سال ۱۸۲۵ است. این «آدم زیادی» علاوه بر دو رمان تورگنیف، در اثری از هرتسن، با نام «مقصر کیست؟» هم حضور دارد. از این منظر میتوان گفت که رمان کمی بدبینانه است و خواننده فکر میکند که خوشبختی انسان در این دنیا در دست خودش نیست و تابع شرایط خارجی است. اما نویسنده با زبان شاعرانهای که به کار گرفته این بدبینی را تلطیف کرده است.» نکته دیگر درباره این کتاب نقش موسیقی در داستان آن است. از ابتدای «آشیانه اشراف» ما با ساختارهای موسیقی مواجه هستیم و قهرمانان داستان مدام به ساختن، خواندن و نواختن موسیقی مشغولند. حضور موسیقی به نوعی احساسات شخصیتها را تشدید میکند. تورگنیف در توصیف طبیعت استادی چیرهدست بود و این نکته از دشواریهای ترجمه آثار اوست. گاهی توصیفات تورگنیف، بهخاطر تفاوتهای طبیعت روسیه و ما، به نظرمان دور از ذهن است. ویژگی دیگر آثار او ارجاعاتش به آثار ادبی دیگر و باورهای مذهبی است که من تا جای ممکن درباره آنها در پانویس توضیح دادهام.» قهرمان زن این اثر دختری جوان و مذهبی است. منتقدان تاکنون نتوانستهاند به قضاوت واحدی از این شخصیت برسند و بر سر مثبت یا منفی بودن او همنظر نیستند. با این وجود این رمان در سبک رئالیسم روسی جایگاه مهمی دارد. در آن جزئیات بسیاری توصیف شده است و نویسنده ریزترین تصاویر را هم توصیف کرده است. ویژگی دیگری که این رمان را در رئالیسم روسی برجسته میکند شرح زندگی قهرمان داستان با جزئیات بسیار است. در سبک رئالیسم روسی زندگینامه قهرمانها و خاستگاههای اجتماعی و خانوادگیشان بسیار مورد توجه است. یادآوری میشود رمان آشیانه اشراف با ترجمه آبتین گلکار از سوی نشر ماهی منتشر شده است.




نظر شما