سید حسن موسوی چلک در گفت و گو با قدس ضمن بیان این مطلب افزود: خروج یک معتاد متجاهر از این شرایط بدون همکاری خانواده، دولت و مردم بسیار سخت خواهد بود، اگر نگوییم امکانپذیر نیست.
کوتاهی کرده ایم
وی گفت: رسیدن یک فرد معتاد به مرحله تجاهر به این معناست که روی شاخصهای افزایش سلامت روان، پیشگیری از آسیبها و از طرفی مداخله به موقع کار در مسیر بازگشت فرد به زندگی سالم کار نکردهایم؛ در چنین شرایطی فرد به نقطهای میرسد که دیگر راه آخر را انتخاب میکند، یعنی دیگر برای خودش حریمی درخصوص ارتکاب بزه نگه نمی دارد، به راحتی مواد مصرف میکند، تن فروشی، سرقت و زورگیری میکند.
موسوی چلک با اشاره به این که اعتیاد رتبه نخست آسیبهای اجتماعی کشور را به خود اختصاص داده و طبعاً موضوعی که این همه فراوانی دارد حتماً پیامدهایی هم دارد ادامه داد: اعتیاد واقعیت اجتماعی است و تمرکز را باید روی برنامههای کاهش آسیب گذاشت، آنهم با رویکرد سازمانهای غیردولتی و مبتنی بر جامعه که در این شرایط سازمانهای غیردولتی میتوانند نقش مهمی را ایفا کنند.
کارایی مراکز ماده ۱۶
رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران در خصوص کارایی مراکز ماده ۱۶ با اشاره به اینکه مراکز ماده ۱۶ کمکی به بازتوانی معتادان متجاهر نمیکند، می گوید: این مراکز فقط یک کارکرد دارند و آنهم جمع کردن معتادان از کف خیابان است در صورتی که باید معتادان خیابان را با برنامههایی برپایه و محور مددکاری اجتماعی و در راستای کاهش آسیب حمایت کرد؛ تجربه نشان می دهد معتادان به زور ترک نمیکنند.
وی جمعآوری ۵۰۰-۴۰۰ معتاد را در یک اردوگاهها فقط نگهداری می داند، نه توانمندسازی و ادامه می دهد: تجمع افراد با یک مشکل مشترک، آسیبهای مختلفی به دنبال دارد. مراکز ماده ۱۶ با همه مشکلاتی که دارد، تعداد بیشماری از معتادان متجاهر را در دل خود جای داده است؛ اگر به درستی نسبت به تولیگری این مراکز تصمیمگیری نشود، بدون تردید جامعه با آسیبهای اجتماعی بیشتری درگیر می شود.
وی درخصوص چرایی پذیرش نشدن افراد در کمپ ها با تأکید بر اینکه کمپ های ماده ۱۶ و ماده ۱۵ هرکدام دستور العمل خاص خودشان را دارند،می گوید: کمپ های ماده ۱۶ مراکزی هستند که باید با احکام قضایی وارد و با احکام قضایی هم خارج شوند.
چرا زخم بازها را نمی پذیرند؟
وی همچنین در خصوص اینکه چرا معتادان دارای زخم باز در مراکز و کمپ های ترک اعتیاد پذیرش نمی شوند با بیان اینکه طبعاً کمپ ها نخستین بخشی خواهند بود که درگیر بیماری افراد معتاد هستند، می گوید: معتادان متجاهر دارای زخم باز ابتدا باید مراحل درمان خود را طی کنند سپس در مراکز ماده ۱۶ پذیرش شوند، مگر اینکه دستور العمل خاصی پیش بینی کرده تا معتادانی که در خیابان هستند اگر زخم بازی هم باشند این مراکز موظف به پذیرش باشند که اگر چنین اجباری وجود داشته باشد قرنطینه ای برای بیمار باید در نظر گرفته شود و فرقی نمی کند کجا باشد.
وی با تأکید به اینکه به اعتقاد بنده هر فردی که بیماری دارد، باید در مراکز درمانی درمان شوند و بعد در مراکز دیگر و کمپ های ترک اعتیاد پذیرش شود، ادامه می دهد: مراکز درمانی امکانات بیشتری برای درمان و مراقبت دارند و نیروی انسانی متخصص و مرتبط هم در آنجا وجود دارد و قطعاً هیچ مرکز نگهداری برای افراد معتاد مثل بیمارستان نمی تواند مؤثر باشد.
وی می افزاید: اگر چنین وظیفه ای از مراکز درمانی گرفته شود، مراکز ماده ۱۶ محلی می شود برای قرنطینه افرادی که بیماری های دیگری از جمله زخم باز هم داشته باشند و رویه ای می شود که بیمارستان ها از ارائه خدمات به این افراد پرهیز کنند؛ بنابراین هر مرکزی باید کار خودش را انجام دهد و مراکز درمانی هم باید ذینفعانی را که در قانون مشخص شده است بپذیرند.
وی درخصوص اینکه هیچ سازمانی زیر بار ساماندهی معتادان متجاهر نمی رود، می گوید: درحال حاضر ارگان هایی مثل بهزیستی، شهرداری و... تا حدودی این وظیفه را بر عهده دارند، اما چون برای معتادان متجاهر بازتوانی سخت است، در نتیجه کمپ های زیر نظر این ارگان ها بیشتر مراکزی برای نگهداری این افراد هستند که فقط از خیابان جدا شوند و مدتی را در یک مرکزی باشند و گرنه با وجود آنکه نهادهای مختلفی در حال کار هستند، اما متأسفانه خروجی زیادی دیده نمی شود.
وی ادامه می دهد: تقسیم کار برای این موضوع بین نهادها انجام شده و برخی سازمان ها فعال تر و برخی فعالیت کمتری دارند، اما چون بازتوانی معتادان متجاهر موضوعی سخت و پیچیده است وقتی کاری انجام می شود و به نتیجه نمی رسد خودش می تواند عاملی برای کاهش انگیزه هم باشد.
خبرنگار: مهدی توحیدی
نظر شما